TBMM Genel Kurulu, 12. Yargı Paketi olarak bilinen düzenlemeyi kabul etti. Paket, icra, noterlik, idari yargı ve eğitim süreçlerinde köklü değişiklikler getiriyor. Düzenleme, yargı yükünü azaltmak ve vatandaş lehine hızlı çözüm üretmek amacıyla hazırlandı. Yeni kurallar, miras davalarından hakim eğitimine kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.
Miras Taşınmazlarında Ortaklığın Giderilmesi
İcra ve İflas Kanunu'nda yapılan değişiklik, miras yoluyla edinilen taşınmazlarda önemli bir kolaylık sağlıyor. Malik olan mirasçılar dışında üçüncü kişinin hak sahibi olmadığı durumlarda açık artırma usulü yenilendi.
Buna göre, ortaklığın satışla giderilmesine karar verilirse birinci artırma sadece mirasçı malikler arasında yapılacak. Bu uygulama bir defaya mahsus olacak ve elektronik satış portalı üzerinden yürütülecek.
Elektronik Satış Portalında Yeni İlan Kuralları
Portalda yayımlanan ilanlarda alacaklıların teminat yükü hafifletildi. Satış talep eden alacaklı, süre bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar başvurursa, alacağı teminatı karşılıyorsa ek teminat vermeyecek.
Ayrıca Hazine, açık artırmalarda teminat göstermekten muaf tutuldu. Tekliflerde ise şu sınırlar belirlendi:
- Normal satışta teklif, muhammen kıymetin yüzde 50'sini geçmeli.
- Mirasçılar arası ilk artırmada bu oran yüzde 100.
- İkinci artırmada yüzde 50 veya güvence altındaki alacak toplamı esas alınır.
İhale alıcısı süresinde ödeme yapmazsa teminatı iade edilmez ve masraflardan mahsup edilir. Ayrıca teklif bedelinin yüzde 5'i oranında idari para cezası kesilir.
Noterlik Evrakında İnceleme ve Gönderme Usulü
Noterlik Kanunu'ndaki güncelleme, resmi mercilerin denetimini kolaylaştırıyor. Mahkeme, savcılık ve sulh ceza hakimliği artık noter evrakını doğrudan inceleyebilecek.
Asıl evrak istendiğinde noter, onaylı örneği yerinde saklayıp aslı gönderecek. Elektronik imza ile taratılan örnekler merciye anında iletilecek. Bu işlemlerden harç ve vergi alınmayacak, sadece posta ve yol masrafı tahsil edilecek.
Danıştay ve İdari Yargıda Yapısal Düzenleme
Danıştay Kanunu ile daire sayısının düşürülme süresi uzatıldı. 2026'da dolacak 10 daire hedefi, 4 yıl daha ertelendi. Böylece boşalan her iki üyelik için seçim yapma zorunluluğu da 2030'a kadar askıya alındı.
Tek Hakimle Görülecek Davalar Genişledi
İdare mahkemelerinde tek hakim kapsamı büyütüldü. Konusu 486 bin lirayı aşmayan iptal ve tam yargı davaları ile öğrenci ve memur işlemlerine ilişkin pek çok uyuşmazlık tek hakimce çözülecek.
Vergi mahkemelerinde de aynı parasal sınır geçerli olacak. Düzenleme, idari yargı süreçlerini hızlandırmayı hedefliyor.
İstinaf ve Temyiz Yolunda Yeni Eşikler
Bölge idare mahkemesi, ilk derece kararını hukuka uygun bulursa gerekçeyi değiştirerek reddedebilecek. Usule aykırılıkta ise dosyayı geri gönderecek ya da eksikliği kendisi giderecek.
Temyizde parasal sınırlar güncellendi. 2026 itibarıyla ilk derece ile istinaf kararı arasındaki fark 55 bin lirayı geçmezse temyiz yoluna başvurulamayacak. Bu kural, Danıştay iş yükünü azaltacak.
Adli Tıp ve Hakim Eğitiminde Değişiklik
Adli Tıp Kurumu düzenlemesiyle ihtisas kurulu üyeliği için uzmanlık veya doktora şartı getirildi. Görev süreleri 4 yıl ile sınırlı tutuldu.
Hakim ve savcı yardımcılarının eğitimi yenilendi. Anayasa, insan hakları, ceza ve özel hukuk başlıklarında yazılı ve sözlü sınav uygulanacak. Hakim ve savcı adayları, karar yazımı ve duruşma yönetimiyle değerlendirilecek.
Mesleki bilgiyle çözülebilen konularda bilirkişiye gidilmesi uyarma cezasıyla karşılanacak. Bu, gereksiz bilirkişi giderlerinin önüne geçmeyi amaçlıyor.
Değerlendirme
12. Yargı Paketi, vatandaşın yargıya erişimini sadeleştiriyor. Mirastan idari davaya kadar süreçler hız kazanacak. Yargı reformu adımları, sistemdeki tıkanıklığı azaltmayı vadediyor.
