Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TBMM Genel Kurulu'nda yaptığı sunumda önemli açıklamalarda bulundu. Bakanlık ve bağlı kurumlarının bütçe görüşmeleri kapsamında konuşan Şimşek, özellikle enflasyon ve kira artışlarına yönelik atılacak adımları duyurdu. Şimşek, 2026 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi görüşmelerinde, enflasyonla mücadeledeki son durumu ve gelecek döneme ilişkin hedefleri paylaştı.
Enflasyonla Mücadelede Gelinen Nokta
Bakan Şimşek, Türkiye'nin enflasyonla mücadelesinde önemli bir mesafe katettiğini belirtti. 2022-2023 yıllarında yüzde 64-65 seviyelerinde seyreden enflasyonun geçen yıl yüzde 44.4'e kadar gerilediğini hatırlattı. Bu yılın kasım ayı itibarıyla ise enflasyonun yüzde 31.1 seviyesinde gerçekleştiğini ifade etti. Hedeflerin bir miktar üzerinde olsa da, temel mal enflasyonunun yüzde 18.6'ya, gıda enflasyonunun ise yüzde 27'ye düştüğünü vurguladı.
Hizmet Sektöründeki Gecikmeli Tepki
Manşet enflasyonunun yüzde 30'un üzerinde olmasının temel nedeninin, hizmet sektörü enflasyonunun dezenflasyon tedbirlerine gecikmeli tepki vermesi olduğunu açıkladı. Dünyadaki genel eğilime paralel olarak Türkiye'de de bu durumun gözlemlendiğini belirtti. Daha önce kiraya ve eğitime getirilen üst sınırların da etkileri olduğunu ancak bu alanlardaki artışın manşet enflasyonunun iki katı hızla gerçekleştiğini söyledi.
Kira Artışlarını Sınırlayacak Adımlar
Önümüzdeki dönemde kira artışlarını sınırlamaya yönelik somut adımlar atılacağını müjdeleyen Şimşek, sosyal konut seferberliği ve deprem konutlarının tamamlanmasıyla birlikte konut arzının artacağını belirtti. Bu durumun doğrudan konut piyasasına yansıyacağını ve kira artışlarının kontrol altına alınacağını ifade etti. Bu gelişme, özellikle büyük şehirlerde yaşayan vatandaşlar için önemli bir rahatlama sağlayacak.
Vergi ve Harç Güncellemelerinde Yeni Dönem
Bakan Şimşek, 2026 yılı için vergi ve harç güncellemelerinin yeniden değerleme oranında değil, enflasyon oranında belirleneceğini duyurdu. Ancak, vatandaşların lehine olan gelir vergisi tarifesi gibi düzenlemelerde, yüzde 25.5'lik yeniden değerleme oranının uygulanacağını belirtti. Bu, kamunun fiyatlarını yüzde 16-19 arasında belirlerken, vatandaşın lehine olan hususlarda daha yüksek bir oran uygulanacağı anlamına geliyor.
Risk Primindeki Düşüşün Ekonomiye Etkileri
Gelişmekte olan ülkelerde risk priminin 62 baz puan düştüğünü, Türkiye'de ise bu düşüşün 487 baz puan gibi dikkat çekici bir seviyeye ulaştığını hatırlattı. Bu düşüşün, hem kamu hem de özel sektörün dış borçlanma maliyetlerini önemli ölçüde azalttığını vurguladı. Mayıs 2023'te yüzde 11.3 olan 5 yıl vadeli dolar cinsi tahvil faizinin bugün yüzde 5.5 civarına indiğini örnek gösterdi. Bu durumun, reel sektörün ve bankaların dış finansmana erişimini kolaylaştırdığını belirtti. Dış borç çevirme oranlarındaki iyileşme de bu başarının bir göstergesi olarak sunuldu.
Reyting Kuruluşlarından Teyit
Programın başarısının reyting kuruluşları tarafından da teyit edildiğini söyleyen Şimşek, son 2.5 yılda kredi notunun 2 ila 3 kademe arasında yükseltildiğini belirtti. Bu durumun, Türkiye'nin ekonomik istikrarına olan güveni artırdığını gösteriyor. Ekonomi programının uluslararası alanda olumlu karşılandığının bir kanıtı olarak görüldü.
Vergi Borçlarının Silinmesi Mümkün Değil
Milletvekillerinin sorularını da yanıtlayan Bakan Şimşek, vergi borçlarının silinmesine ilişkin bir soruya net bir yanıt verdi. Vergi borçlarının sadece Yüce Meclis tarafından, kanunla silinebileceğini, kendisinin böyle bir yetkisinin olmadığını ve istemediğini belirtti. Anayasa gereği vergi muafiyetlerinin kanunlarla düzenlendiğini ve kanunla düzenlenmemiş hiçbir vergi istisnasının söz konusu olmadığını vurguladı. Asgari ücretin vergi dışı bırakılmasının maliyetinin 2026'da 1.1 trilyon lira olacağını belirterek, bunun bir vergi harcaması olduğunu ve vergi borçlarının silinmesinin mümkün olmadığını yineledi. Bu konudaki raporların hatalı olabileceğini ancak vergi aslının uzlaşmaya tabi olmayacağına dair kanun değişikliği yapıldığını da ekledi.