Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Brüksel'deki temasları sırasında Türk gazetecilere önemli açıklamalarda bulundu. Orta Doğu'daki mevcut savaş durumunun küresel enerji piyasaları üzerindeki etkilerine dikkat çeken Birol, en büyük sorunun petrolün kendisi değil, taşınmasındaki lojistik zorluklar olduğunu belirtti. IEA'nın stratejik petrol stoklarının, piyasalarda yaşanabilecek olası bir arz sıkıntısı durumunda devreye sokulabileceğini ancak şu an için böyle bir karar alınmadığını ifade etti.
Orta Doğu'daki Gerilim ve Petrol Piyasaları
Birol, Orta Doğu'daki savaşın küresel gündemin en önemli maddelerinden biri olduğunu vurguladı. Bölgedeki savaşan ülkelerin, yani Suudi Arabistan, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve İran'ın toplam dünya petrol üretiminin yaklaşık üçte birini karşıladığını belirtti. Bu ülkelerin günlük 30 milyon varillik bir üretim kapasitesine sahip olduğunu hatırlattı.
Lojistik Sorunlar Üretimden Önce Geliyor
Petrol piyasalarındaki temel sorunun üretim eksikliği olmadığını, mevcut petrolün güvenli bir şekilde taşınamaması olduğunu dile getiren Birol, "Sorun petrolün olmaması değil, taşınamaması. Bu çok önemli bir ayrım. Dünyada yeterince petrol var. Petrol yokluğu diye bir durum söz konusu değil. Geçmişteki petrol krizlerinde gerçekten de petrol yoktu. Ancak şu anki durum farklı. Karşı karşıya olduğumuz sorun, üretimden kaynaklanan bir sorun değil, tamamen lojistik bir problem." şeklinde konuştu. Bu durumun, özellikle Asya ülkelerinin enerji bağımlılığını artırdığını ekledi.
IEA'nın Stratejik Petrol Stokları
Uluslararası Enerji Ajansı'nın elinde önemli miktarda stratejik petrol stoku bulunduğunu belirten Birol, bu stokların, doğal afetler veya politik gerilimler gibi olağanüstü durumlarda piyasalara sürülerek fiyatların dengelenmesine yardımcı olduğunu söyledi. Bu stokların, piyasalara nefes aldırmak için kullanıldığını ifade etti.
Stokların Kullanımı İçin Henüz Karar Yok
IEA Başkanı, mevcut durumda stratejik petrol stoklarını kullanma yönünde alınmış bir karar olmadığını net bir dille ifade etti. "Bütün seçenekler masada duruyor. Ancak şu an itibarıyla stokları piyasaya sürme konusunda alınmış bir kararımız bulunmuyor." dedi. Petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki artışın, savaş öncesi duruma göre yaşandığını ve eğer siyasi veya askeri bir çözüm bulunursa fiyatların normale döneceğini öngördü. Çünkü temel sorunun gaz veya petrolün kendisi olmadığını, bu kaynakların askeri çatışmalar nedeniyle güvenli bir şekilde ulaştırılamaması olduğunu belirtti.
Çözüm Arayışları ve Beklenti
Fiyatların 80 dolar civarında seyrettiğini ve daha da artabileceğini belirten Birol, Suudi Arabistan ile yapılan görüşmelere değindi. Suudi Arabistan'ın, petrolü alternatif yollarla taşımak için büyük bir boru hattı projesi üzerinde çalıştığını ve kendi depolarındaki petrolü piyasaya sürmeye hazırlandığını aktardı. Birol, bu tür çözüm arayışlarının sonuç verip vermeyeceğini yakından takip edeceklerini söyledi. IEA'nın elindeki stokların, adeta bir "bazuka" gibi, en doğru zamanda kullanılmak üzere bekletildiğini ve bu nedenle biraz daha sabırlı olunacağını ifade etti. Enerji piyasalarındaki gelişmeler ve olası çözümler için Uluslararası Enerji Ajansı'nın resmi web sitesi takip edilebilir.