Christian Aid'in son raporu, 2025 yılında yaşanan ve insan kaynaklı iklim değişikliğinin tetiklediği aşırı hava olaylarının küresel çapta yarattığı yıkımı gözler önüne serdi. Rapora göre, yılın en maliyetli 10 felaketi, sigorta kapsamındaki kayıplar açısından 120 milyar doları aşan bir maliyetle sonuçlandı. Bu rakamların, iklim krizinin gerçek ekonomik ve insani etkisinin yalnızca bir kısmını yansıttığı belirtiliyor.
Küresel Afetlerin Ekonomik Etkisi
Sıcak hava dalgaları, şiddetli fırtınalar, yaygın kuraklıklar ve kontrol edilemeyen orman yangınları, 2025 yılında dünya genelinde büyük yıkıma neden oldu. Christian Aid'in analizine göre, bu yılın en çok hasara yol açan 10 olayı, toplamda 120 milyar doların üzerinde bir ekonomik kayba yol açtı. Bu felaketlerin şiddetini ve sıklığını artıran temel nedenin, insan faaliyetleri sonucu artan küresel sıcaklıklar olduğu vurgulanıyor.
Amerika Kıtası En Büyük Zararı Gördü
Yılın en maliyetli felaketlerinin başında, Ocak ayında Los Angeles'ı etkisi altına alan ve büyük bir yıkıma yol açan orman yangınları geldi. Bu tekil olay, tek başına 60 milyar dolardan fazla zarara neden olurken, ne yazık ki 40 kişinin de hayatını kaybetmesine yol açtı. Amerika kıtası, bu yıl yaşanan felaketlerin ekonomik yükünü en ağır hisseden bölge oldu. Bu yıkıcı yangınların ardından, Güneydoğu Asya'yı vuran ve Tayland, Endonezya, Sri Lanka, Vietnam ve Malezya gibi ülkelerde 25 milyar dolarlık hasara yol açan şiddetli fırtınalar geldi. Bu fırtınalar sonucunda ise 1.750'den fazla insan yaşamını yitirdi.
Asya'da Yıkıcı Seller ve Kuraklıklar
2025 yılında en yüksek maliyete sahip altı iklim felaketinden dördü Asya kıtasında yaşandı. Bu felaketlerin toplam maliyeti 48 milyar doları aştı. Özellikle Çin, yıl boyunca hem aylarca süren kuraklık hem de ardından gelen alışılmadık derecede yüksek yağışların tetiklediği yıkıcı sellerle mücadele etti. Haziran ve Ağustos ayları arasında Çin'i vuran seller, 30'dan fazla kişinin ölümüne ve yaklaşık 12 milyar dolarlık hasara neden oldu.
Karayipler'de "Yüzyılın Kasırgası"
Bu yıl Karayipler bölgesi de "yüzyılın fırtınası" olarak nitelendirilen Melissa Kasırgası'nın etkisi altına girdi. Kasırga, Jamaika, Küba ve Bahamalar'a ulaşarak bu ülkelerde en az 8 milyar dolarlık hasara yol açtı. Bilim insanları, sıcak okyanus sularının tetiklediği bu tür kasırgaların, sera gazı emisyonlarının artmasıyla birlikte daha sık ve daha güçlü hale geldiği konusunda uyarıyor. İklim değişikliğinin olmadığı bir senaryoda, Melissa Kasırgası gibi bir olayın binlerce yılda bir yaşanması beklenirken, günümüz iklim koşullarında bu tür felaketlerin gerçekleşme olasılığının dört kat arttığı belirtiliyor.
Avrupa'da Orman Yangınları ve Kuraklık
Christian Aid'in raporu, en yıkıcı 10 olayın yanı sıra, daha düşük maliyetli ancak endişe verici diğer aşırı hava olaylarını da inceledi. Bunlardan biri de yaz sonlarında İngiltere'yi etkisi altına alan devasa orman yangınları oldu. İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'da itfaiye ekipleri, Eylül ayı başında binden fazla ayrı yangın olayına müdahale ederek rekor sayıda orman yangını vakası kaydetti. Haftalarca süren aşırı sıcak hava dalgaları, 40 dereceyi aşan sıcaklıklar ve düşük nem oranı, şiddetli yangın koşulları yarattı. Bu yangınlar, İspanya'da 383 bin hektar ve Portekiz'de 260 bin hektar alanı, yani bu ülkelerin topraklarının yaklaşık yüzde üçünü yok etti. Bu yangınların doğrudan ekonomik kaybının ise 810 milyon dolar olduğu tahmin ediliyor.
İnsanlık Felaketleri Körüklemeye Devam Ediyor
Bilim insanları, iklim değişikliği ile daha şiddetli iklim felaketleri arasında açık ve tartışılmaz bir bağlantı olduğunu defalarca kanıtladı. İnsan kaynaklı iklim değişikliği, aşırı hava olaylarına doğrudan neden olmasa da, bu olayların meydana gelme olasılığını artırıyor ve meydana geldiklerinde çok daha yıkıcı olmalarına yol açıyor. Bu durum, küresel çapta acil önlem alınması gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) raporları da bu gerçeği desteklemektedir.