Avrupa Komisyonu, popüler sosyal medya platformu TikTok'un Dijital Hizmetler Yasası'nı (DSA) ihlal ettiğine dair ön bulgulara ulaştığını duyurdu. Komisyon, özellikle çocuklar ve gençler üzerinde ciddi riskler oluşturabilecek tasarım unsurlarını mercek altına aldı. Bu unsurlar arasında sonsuz kaydırma, otomatik oynatma, anlık bildirimler ve yüksek derecede kişiselleştirilmiş öneri sistemleri yer alıyor. TikTok'un bu özelliklerin kullanıcıların ruh sağlığı ve fiziksel sağlığı üzerindeki potansiyel etkilerini yeterince değerlendirmediği belirtiliyor.
Bağımlılık Yaratan Tasarım Unsurları ve "Otopilot Modu"
Avrupa Komisyonu, TikTok'un bazı tasarım öğelerinin kullanıcıları sürekli yeni içerikle "ödüllendirerek" kompulsif davranışları teşvik ettiğini vurguladı. Bu durumun, kullanıcıların uygulamayı adeta "otopilot modunda" kullanmasına yol açtığı ifade edildi. Komisyon, bu tür tasarım yaklaşımlarının, özellikle genç kullanıcıların ekran süresi üzerinde kontrolünü kaybetmesine neden olabileceği endişesini taşıyor.
Çocuklar ve Gençler İçin Artan Riskler
Avrupa Komisyonu Sözcüsü Thomas Regnier, Brüksel'de yaptığı açıklamada, elde edilen verilere göre TikTok'un Avrupa Birliği'nde 13-18 yaş grubunda gece yarısından sonra en çok kullanılan platform olduğunu belirtti. Regnier, 12-15 yaş arasındaki çocukların yaklaşık yüzde 7'sinin uygulamada günde 4 ila 5 saat geçirdiğini paylaştı. Bu durumun, çocukların ruh sağlığı ve genel esenliği açısından büyük riskler doğurduğuna dikkat çekildi.
AB'den TikTok'a Yönelik Talepler
Avrupa Komisyonu, TikTok'tan hizmetin temel tasarımını değiştirmesini talep ediyor. Bu talepler arasında, sonsuz kaydırma gibi bağımlılık yaratan özelliklerin devre dışı bırakılması, etkili ekran süresi molalarının uygulamaya entegre edilmesi ve öneri sisteminin daha şeffaf ve kontrol edilebilir hale getirilmesi bulunuyor. Bu adımların, kullanıcıların uygulamayı daha bilinçli bir şekilde kullanmalarına yardımcı olması hedefleniyor.
Olası Para Cezaları ve TikTok'un Tepkisi
Avrupa Dijital Hizmetler Kurulu da bu sürece dahil edilecek. Eğer TikTok'un DSA'ya uyum sağlamadığı tespit edilirse, platforma küresel yıllık cirosunun yüzde 6'sına kadar para cezası kesilebileceği bildirildi. Bu durum, dijital platformların yasal düzenlemelere uyumunun önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Öte yandan, TikTok, Komisyon'un bulgularını "yanlış" olarak nitelendirerek itiraz edeceğini açıkladı. Şirket sözcüsü, Komisyon'un ön bulgularının platformlarını temelsiz biçimde tasvir ettiğini belirterek, mevcut tüm yollarla itiraz edeceklerini ifade etti. Bu gelişme, dijital platformlar ile düzenleyici kurumlar arasındaki gerilimin arttığını gösteriyor. Konuyla ilgili daha fazla bilgi için Dijital Hizmetler Yasası hakkında Wikipedia'dan bilgi alabilirsiniz.