ABD Başkanı Donald Trump, ulusa sesleniş konuşması öncesinde yaptığı açıklamalarda, uluslararası ilişkilerdeki tutumunu bir kez daha net bir şekilde ortaya koydu. Özellikle NATO ittifakına yönelik sert eleştirileri dikkat çekerken, İran'la yaşanan gerilime dair de önemli mesajlar verdi. Trump, İran'ın nükleer silahlara sahip olmasını engelleme konusundaki kararlılığını vurgularken, ABD'nin İran'dan hızla çekileceğini belirtti.
İran'a Yönelik Sert Mesajlar ve Çekilme Planı
ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın nükleer silah edinmesine kesinlikle izin vermeyeceğini ifade etti. Trump, İran'da yaşanan "tam rejim değişikliği" sürecine işaret ederek, ABD'nin bu ülkeden çok hızlı bir şekilde ayrılacağını söyledi. Ancak bu çekilmenin ne zaman gerçekleşeceğine dair net bir zaman dilimi vermedi. Trump, "Birkaç hedefimiz var, gerekirse nokta atışları için geri döneceğiz" diyerek, olası operasyonlara da kapı araladı.
Trump, İran'dan çekilme kararını açıklamasından kısa bir süre önce Reuters'a verdiği demeçte, İran'da yeni rejimin liderinin ABD'den ateşkes talep ettiğini iddia etti. Bu talebi değerlendirme koşulunu ise Hürmüz Boğazı'nın açılmasına bağladı. Trump, "O zamana kadar İran'ı yerle bir edip taş devrine döndüreceğiz" şeklinde sert bir tehditte bulundu.
NATO'ya Yönelik "Tiksinti" İfadesi ve Ayrılma İhtimali
Donald Trump, bu gece yapacağı ulusa sesleniş konuşmasında NATO'ya dair duyduğu "tiksintiyi" dile getireceğini açıkladı. ABD'nin NATO'dan çekilmesini ciddi şekilde düşündüğünü belirten Trump, askeri ittifakı kağıttan kaplan olarak nitelendirdi. Beyaz Saray'ın Avrupa'yı artık güvenilir bir ortak olarak görmediğini ifade eden Trump'a, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da destek verdi. Rubio, ittifakın askeri üslere erişim izni vermemesini eleştirerek NATO'yu "tek yönlü bir yol" olarak tanımladı.
Trump, NATO müttefiklerinin petrol arzı için kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın güvenliği konusunda isteksiz davranmasına tepki gösterdi. Ukrayna gibi krizlerde ABD'nin otomatik olarak müttefiklerinin yanında olduğunu ancak karşılığını alamadığını savundu. Rubio'nun, "NATO sadece biz Avrupa'yı saldırıya uğradığında koruyacaksak ama onlar bize üs hakkı vermeyecekse, bu sürdürülmesi zor bir düzenlemedir" şeklindeki yorumlarını desteklediğini belirtti.
İran Devrim Muhafızları'ndan Hürmüz Boğazı Açıklaması
İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'nın ülkenin "düşmanlarına" kapalı kalacağını duyurdu. Devlet televizyonunda yayınlanan açıklamada, "Hürmüz Boğazı'ndaki durum Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri'nin kesin ve baskın kontrolü altındadır ve bu milletin düşmanlarına açılmayacaktır" denildi. Bu açıklama, bölgedeki tansiyonun daha da artabileceği endişelerini beraberinde getirdi.
NATO İçinden Trump'a Tepkiler ve Diğer Liderlerin Açıklamaları
Fransız askeri yetkilileri, ABD Başkanı Trump'ın "NATO'dan çıkma" çıkışına yanıt verdi. Bir yetkili, NATO'nun Avrupa ve Atlantik bölgesinin güvenliğiyle ilgilenen bir ittifak olduğunu ve "NATO'nun amacı uluslararası hukuku ihlal edecek bir Hürmüz Boğazı operasyonu yapmak değildir" açıklamasında bulundu. Bu tepki, ittifak içindeki görüş ayrılıklarını gözler önüne serdi.
Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump'ın ulusa sesleniş konuşması öncesinde diğer liderler de önemli açıklamalarda bulundu. Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, Orta Doğu'daki savaşın benzin ve dizel fiyatlarındaki artışa neden olduğunu belirtti. Albanese, vatandaşlarını yakıt stoklamamak ve toplu taşıma kullanmak gibi tedbirlerle yakıt tedarikindeki baskıyı hafifletmeye çağırdı. İngiltere Başbakanı Keir Starmer ise, "İran Savaşı bizim savaşımız değil. İngiliz ulusal çıkarları doğrultusunda hareket edeceğim" diyerek, kendi ülkesinin çıkarlarını önceliklendireceğini vurguladı. Starmer, NATO müttefikleriyle yakın ortaklığın önemine de değindi.