Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin üçüncü yıl dönümü vesilesiyle Kahramanmaraş'ta yabancı medya mensuplarıyla bir araya geldi. Bakan Kurum, 11 farklı ülkeden gelen basın mensuplarına, depremin vurduğu 11 ildeki yeniden inşa sürecinin geldiği noktayı ve gelinen durumu detaylı bir şekilde aktardı. Sunumunda, depremin yıkıcı etkilerini ve sonrasında başlatılan hummalı çalışmaları görsellerle destekleyerek anlattı.
Depremin Vurduğu 11 İl: Yıkım ve Yeniden Doğuş
Bakan Kurum, konuşmasına depremin boyutlarını vurgulayarak başladı. 110 bin kilometrekarelik geniş bir alanda, bir gecede 14 milyon insanın hayatının değiştiğini belirtti. 7'si büyükşehir olmak üzere 11 ilde yaşamın durma noktasına geldiğini ifade etti. Bu büyük yıkımda 50 binden fazla can kaybı yaşandığını ve milyonlarca insanın evsiz kaldığını söyledi. Sadece konutların değil, enerji hatları, havalimanları, köprüler ve altyapı tesislerinin de ağır hasar aldığını ekledi.
Devletin Gücü ve Milletin Dayanışması
Enkaz kaldırma ve hasar tespit çalışmalarının sürdüğü bir dönemde, eş zamanlı olarak bir inşa seferberliği başlatıldığını dile getiren Bakan Kurum, bu sürecin zorluğuna dikkat çekti. "Umudumuz acımızdan büyük olmalı" diyerek yola çıktıklarını ve umutlarını hiç yitirmediklerini vurguladı. Depremden sadece 15 gün sonra ilk temellerin atıldığını ve 45 gün içinde ilk konutların teslim edildiğini belirtti. Bu süreçte en büyük dayanağın devlet olduğunu ve devletin bir baba şefkatiyle milleti sarıp sarmaladığını ifade etti. Cumhurbaşkanlığı liderliğinde tüm gücün bölgeye kanalize edildiğini, maddi ve manevi tüm kaynakların seferber edildiğini söyledi. Hükümet, belediyeler ve sivil toplum kuruluşlarının koordineli çalışmasıyla büyük bir dayanışma örneği sergilendiğini ekledi.
Emsalsiz Bir Yeniden İnşa Süreci
Bakan Kurum, 11 ilde toplam 174 ayrı şantiyede, 3 bin 481 noktada, 200 bin mimar, mühendis ve işçiyle gece gündüz demeden çalışıldığını aktardı. İnsanüstü bir gayretle, saatte 23, günde ise 550 konut inşa edildiğini söyledi. Milletin desteğiyle yeniden inşa sürecinde emsalsiz bir başarıya imza atıldığını belirtti. Gelinen noktada 455 bin konutun teslim edildiğini ve bu sayının nüfus olarak Litvanya, yüzölçümü olarak ise Bulgaristan veya İzlanda gibi bir Avrupa ülkesi büyüklüğüne denk geldiğini örneklerle açıkladı.
Sahadan Görüntülerle Anlatılan Başarı Hikayesi
Bakan Kurum, sunumunda 11 ildeki inşaat ve restorasyon çalışmalarını fotoğraflar ve videolarla destekledi. Kahramanmaraş'ta 93 bin 576 bağımsız birimin inşa edildiğini, Azerbaycan Mahallesi'nden Ebrar Sitesi'ne, Kapalı Çarşı'ya kadar birçok önemli noktanın yeniden hayat bulduğunu gösterdi. Hatay'da Kurtuluş Caddesi'nin ışıklandırılması, Habib-i Neccar Camii'nin ihyası, Uzun Çarşı'nın yenilenmesi ve Tarihi Meclis Binası'nın restore edilmesi gibi projeleri anlattı. Adıyaman'da İndere'de yükselen 16 bin yeni konutu, Malatya'da Türkiye'nin en büyük şantiyesi İkizce'de inşa edilen 28 bin yapıyı ve Bakırcılar Çarşısı'nın yeniden ihya edilmesini görsellerle paylaştı.
Hız ve Kalite Dengesiyle Örnek Türkiye
Bakan Kurum, böylesine büyük bir afetin altından kalkmanın hiçbir ülke için kolay olmayacağını vurguladı. Altyapıdan konut üretimine, sosyal ve ekonomik iyileşmeye kadar çok boyutlu bir süreçten bahsedildiğini belirtti. Türkiye'nin bu zorluğun üstesinden geldiğini büyük bir gururla ifade etti. Hükümet, belediyeler ve sivil toplumun olağanüstü bir koordinasyon örneği sergilediğini söyledi. Hızlı hareket edildiğini ancak kaliteden asla ödün verilmediğini vurgulayan Kurum, Türkiye'nin sadece inşaat hızıyla değil, hız ve kalite arasındaki dengeyle de örnek bir ülke olduğunu belirtti. Bu deneyimin tüm dünya ile paylaşılmaya hazır olduğunu ve Türkiye'nin daha büyük başarılara imza atacağına inandığını söyledi. "Anadolu bugün yeniden ayağa kalkmıştır" diyerek sözlerini tamamladı.
Tecrübe Paylaşımı ve Gelecek Vizyonu
Sunumun ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Bakan Kurum, Türkiye'nin inşa tecrübesini tüm dünyaya paylaşmaya hazır olduğunu yineledi. Devletin birikimini ve tecrübesini yakın coğrafyaya aktaracaklarını belirtti. Suriye, Filistin, Ukrayna, Rusya ve Gazze gibi bölgelerdeki dramlara dikkat çekerek, savaşların bitmesiyle bu tecrübenin ihtiyacı olan her devlete sunulacağını söyledi. Gelişmekte olan ülkelerle de bu tecrübenin paylaşılması için görüşmelerin sürdüğünü ekledi. TOKİ ve ilgili bakanlık birimlerinin gelen talepler doğrultusunda her türlü birikimi paylaştığını belirtti. Cumhurbaşkanının bölgede barışın tesisi yönündeki çabalarına da değinerek, Türkiye'nin kardeş ve mazlum coğrafyaların yanında olmaya devam edeceğini vurguladı.
Kimlik ve Kültürel Mirasın Korunması
Mısırlı bir gazetecinin, operasyonların hızına rağmen yerel kimliğin ve kültürel mirasın nasıl korunduğuna dair sorusuna Bakan Kurum, dünyanın en iyi mimarları ve planlamacılarıyla çalıştıklarını belirtti. Enkaz kaldırma çalışmalarıyla eş zamanlı olarak planlamalara başlandığını ve tüm üreticilerle birebir görüşmeler yapıldığını söyledi. Şehrin büyümesi ve gelişmesi adına şehrin çeperlerine yönelik adımlar atıldığını, Adıyaman'da İndere, Malatya'da İkizce, Kahramanmaraş'ta Altınova gibi örnek projelerle bu durumun örneklendiğini anlattı. Fay hatlarının titizlikle incelendiğini ve bilim insanlarının görüşleri doğrultusunda hareket edildiğini ekledi.
Tek Yürek Olmanın Gücü ve Geleceğe Yönelik Adımlar
Azerbaycanlı bir gazetecinin inşa çalışmalarına yönelik sorusunu yanıtlayan Bakan Kurum, depremin millete zor günde bir olmayı ve birbirine destek olmayı öğrettiğini söyledi. Milletçe tek yürek olmanın tüm dünyaya gösterildiğini belirtti. Böylesi bir afetin ardından kısa sürede Avrupa ülkesi büyüklüğünde bir inşaatın gerçekleştirilmesinin kolay olmadığını ve bunu Türkiye'nin dostları, kardeşleri ve milletiyle başardığını vurguladı. Bu acıların bir daha yaşanmaması temennisinde bulundu. Kentsel dönüşüm projelerinin yanı sıra, Cumhurbaşkanının ilan ettiği 500 bin sosyal konut projesiyle 81 ilde deprem riskini bertaraf etmeye yönelik çalışmaların sürdüğünü belirtti.
Yeşil ve Sürdürülebilir Şehirler İnşa Ediliyor
Yunan bir gazetecinin deprem stratejilerindeki değişikliklere dair sorusuna karşılık Bakan Kurum, afet öncesi ve esnasındaki tüm sıkıntıların not edilerek bir eylem planı oluşturulduğunu ve gerekli adımların atıldığını anlattı. Bölgede inşa edilen evlerin çevre dostu ve yeşil enerji uyumlu olduğunu vurguladı. Dünyanın yeni şehirlerinin bu şekilde inşa edilmesi gerektiğini belirterek, ısı yalıtımlı, kendi enerjisini üretebilen, yeşil alanı bol, atık sularını yeniden kullanan ve yağmur suyunu toplayan yapılarla kaynakların sonsuz olmadığı bilinciyle hareket edildiğini söyledi.
