NASA'nın insanlı Ay programı Artemis II, teknik bir sorun nedeniyle bir kez daha ertelendi. Roketin üst kademesindeki helyum akışında yaşanan kesinti, mart ayındaki fırlatma ihtimalini ortadan kaldırdı. Uzay ajansı, devasa roketi Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'ndeki fırlatma rampasından alıp yeniden montaj binasına geri götürme hazırlıklarına başladı. Bu beklenmedik gelişme, 1972'den bu yana Ay'a yapılacak ilk insanlı uçuşun takvimini belirsizliğe sürükledi.
Teknik Sorunlar Fırlatma Planlarını Sekteye Uğrattı
Helyum Akışında Kesinti Tespit Edildi
NASA, geçtiğimiz cuma günü ikinci fırlatma provası testini başarıyla tamamladığını ve mart başında fırlatmanın mümkün olabileceğini duyurmuştu. Ancak 21 Şubat gecesi yapılan kontrollerde, roketin üst kademesindeki motorda çevresel koşulları sağlamak için kullanılan helyum gazının akışında bir kesinti gözlendi. Ajans, sorunun kaynağının henüz netleşmediğini ve ekiplerin verileri inceleyerek en uygun çözüm yöntemini belirlemeye çalıştığını bildirdi.
Mart Ayı Fırlatma Şansı Kayboldu
NASA Yöneticisi Jared Isaacman, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, "Bu gelişme mart ayındaki fırlatma olasılıklarını neredeyse kesin olarak etkileyecek" dedi. Roketin montaj ve hazırlık işlemlerinin yapıldığı Vehicle Assembly Building'e (VAB) geri taşınması durumunda, mart ayı için planlanan beş olası fırlatma tarihi geçersiz hale gelecek. NASA'nın nisan ayında ise altı ayrı fırlatma fırsatı bulunuyor. Nisan için belirlenen olası tarihler 1, 3, 4, 5 ve 6 Nisan olarak açıklandı.
Dev Roket Yeniden Montaj Binasına Dönüyor
Crawler-Transporter ile Uzun Yolculuk
Artemis II görevinde kullanılacak 98 metrelik Space Launch System (SLS) roketinin, hava koşulları elverirse 24 Şubat'ta fırlatma rampasından VAB'a taşınması planlanıyor. Bu taşıma işlemi, dünyanın en ağır araçları arasında yer alan ve 8,2 milyon kilograma kadar yük taşıyabilen NASA'ya ait "Crawler-Transporter" paletli taşıyıcılarla gerçekleştirilecek. Yaklaşık 6,4 kilometrelik bu yolculuk, roketin hassas bileşenlerinin güvenliği için büyük önem taşıyor.
Hangar İçi Müdahale Gerekliliği
NASA yetkilileri, roket üzerindeki bazı sorunlara yalnızca hangar içinde müdahale edilebildiğini vurguluyor. Bu nedenle, tespit edilen helyum akışı sorununun çözümü için roketi VAB'a geri götürmek zorunlu hale geldi. Bu süreç, görevin genel takvimini önemli ölçüde etkileyecek.
Mürettebat Karantinadan Çıktı
Astronotlar Yeni Tarihi Bekleyecek
Artemis II görevi mürettebatı; NASA astronotları Reid Wiseman, Victor Glover ve Christina Koch ile Kanada Uzay Ajansı astronotu Jeremy Hansen'den oluşuyor. Başarılı geçen ikinci yakıt dolum testinin ardından karantinaya alınan ekip, son gelişmeler üzerine karantinadan çıkarıldı. Astronotlar, yeni bir fırlatma tarihi belirlenene kadar Houston'da kalacak.
Geçmiş Helyum Sorunları Tekrarlıyor mu?
Artemis I'de Benzer Gecikmeler Yaşanmıştı
Artemis I'in 2022'deki insansız uçuşunda da üst kademe basınçlandırma sisteminde helyumla ilgili gecikmeler yaşanmıştı. Bu nedenle ekipler, mevcut sorunu değerlendirirken Artemis I verilerini de yeniden inceliyor. Bu durum, uzay görevlerinde karşılaşılan teknik zorlukların tekrarlanabilirliğine işaret ediyor.
Hidrojen Sızıntısı Sorunu Aşılmıştı
Ay başında yapılan ilk yakıt dolum provasındaysa roketin çekirdek kademesinde sıvı hidrojen sızıntısı tespit edilmişti. Bu durum, şubat ayındaki planlanan fırlatmayı erteletmişti. Son provada ise 700 bin galon sıvı oksijen ve sıvı hidrojen sorunsuz bir şekilde doldurulup boşaltılmış ve hidrojen sızıntısına rastlanmamıştı. Bu gelişme, hidrojen sızıntısı sorununun aşıldığını gösteriyordu.
Ay'a Dönüş Tarihi Erteleniyor
1972'den Beri İlk İnsanlı Ay Uçuşu Olacaktı
Artemis II, 1972'deki Apollo 17 görevinden bu yana Ay çevresine yapılacak ilk insanlı uçuş olarak tarihe geçecekti. 10 gün sürmesi planlanan görev kapsamında astronotlar Ay'a iniş yapmayacak, ancak Orion kapsülüyle Ay'ın etrafında dolanacaklardı. Mürettebat, Ay'ın uzak tarafının yaklaşık 7 bin 500 kilometre ötesine kadar ilerleyerek insanlığın şimdiye dek ulaştığı en uzak noktaya seyahat edecekti.
Artemis Programının Uzun Vadeli Hedefleri
NASA'nın Artemis Programı, Apollo döneminden bu yana ilk kez insanları Ay yüzeyine geri götürmeyi hedefliyor. Programın uzun vadeli amacı, Ay'ın güney kutbunda kalıcı insan varlığı oluşturmak ve buradaki su buzunu içme suyu, solunum ve roket yakıtı üretiminde kullanmak. Ancak şimdiye dek yaşanan sorunlar, NASA'nın bu iddialı görevi gerçekten başarıp başaramayacağı sorusunu gündeme taşıyor.
Artemis III Görevi de Etkilenecek
NASA'nın Ay'a insan indirme planı, Artemis III görevi kapsamında gerçekleşecek. Artemis II, bu inişten önce sistemlerin test edilmesi için kritik bir adım olarak görülüyor. Bu erteleme, Artemis III'ün takvimini de dolaylı olarak etkileyebilir.
Uzmanlardan Uyarılar
Daha önce bazı emektar mühendisler ve uzmanlar, NASA'nın mart ayı içinde bu uçuşu yapması halinde astronotların hayatını riske atacağı uyarısında bulunmuştu. Bu uyarılar, görevdeki teknik aksaklıkların ciddiyetini gözler önüne seriyor.
Basın Toplantısı Bekleniyor
NASA'nın önümüzdeki günlerde kapsamlı bir basın toplantısı düzenleyerek hem Artemis II'nin hem de sonraki görevlerin takvimine ilişkin yol haritasını paylaşması bekleniyor. Bu toplantı, uzayseverler tarafından merakla bekleniyor.
