Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump'ın öncülüğünde, Gazze'de barış sürecinin ikinci aşaması resmen başlatıldı. Bu yeni dönemin temel taşlarından biri olarak "Gazze Barış Kurulu" oluşturuldu. Kurul üyelikleri için davetler yapılırken, Bloomberg'in ortaya çıkardığı taslak tüzük, üyeliklerin yıllık 1 milyar dolarlık bir bedelle uzatılabileceği iddialarını gündeme getirdi. Bu gelişme, bölgedeki siyasi ve ekonomik dengeler açısından önemli sonuçlar doğurabilir.
Gazze Barış Kurulu Yapılanması ve Üyelik Şartları
Gazze Barış Kurulu, bölgedeki barış ve yeniden yapılanma sürecini yönetmek üzere tasarlanmış karmaşık bir yapıya sahip. Kurul, "Gazze Barış Kurulu", "Gazze Barış Kurulu Yönetim Kurulu" ve "Gazze Yönetim Kurulu" olmak üzere üç ana organdan oluşuyor. Bu yapı, İsrail'in Gazze Şeridi'nden çekilmesini tamamlamak ve silahsızlanma düzenlemelerini hayata geçirmek için siyasi ve güvenlik zeminini hazırlamayı hedefliyor.
Üyelik Süresi ve Yenileme Bedeli
Bloomberg'in ulaştığı taslak tüzüğe göre, davet edilen ülkeler kurula 3 yıl boyunca üye olabilecek. Bu sürenin sonunda üyeliklerini devam ettirmek isteyen ülkelerin ise her yıl 1 milyar dolar ödeme yapması gerekecek. Bu finansal yükümlülük, kurulun sürdürülebilirliği ve uluslararası katılımı açısından dikkat çekici bir detay olarak öne çıkıyor. Taslakta ayrıca, üye devletlerin bir oy hakkına sahip olacağı ve bu üyeliğin doğrudan Trump tarafından belirleneceği belirtiliyor.
Kurulun Toplanma ve Karar Alma Mekanizmaları
Gazze Barış Kurulu'nun işleyişine dair detaylar da taslak tüzükte yer alıyor. Kurul, yılda en az bir kez ve Başkanın uygun gördüğü zaman ve yerlerde oylama toplantıları gerçekleştirecek. Gündem belirleme ve onay süreçleri tamamen başkanın yetkisinde olacak. Ayrıca, başkan kendi halefini de kendisi atayacak. Kurul, yürütme kurulu ile birlikte düzenli olarak, en az üç ayda bir oylama yapılmayan toplantılar da düzenleyecek. Bu toplantılarda, üyelerin oylarıyla bazı üyelerin görevden alınması da mümkün olabilecek.
Gazze Barış Planı'nın İkinci Aşaması Detayları
Gazze'de 10 Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkesin ardından, ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, 14 Ocak 2026'da 20 maddelik Gazze planının ikinci aşamasının başladığını duyurmuştu. Bu ikinci aşama, daha karmaşık bir süreci kapsıyor ve bölgenin silahsızlandırılması ile yeniden inşası gibi kritik konuları ele alıyor.
İsrail'in Gazze'den Ek Geri Çekilmesi
Planın önemli bir maddesi, İsrail ordusunun Gazze'nin güney, doğu ve kuzey bölgelerindeki işgalini sonlandırarak ek geri çekilmeler yapması. Şu anda İsrail ordusunun Gazze Şeridi'nin %50'sinden fazlasını işgal altında tuttuğu biliniyor. Bu geri çekilme, bölgede insani durumun iyileştirilmesi ve sivil yaşamın normale dönmesi açısından büyük önem taşıyor.
Filistinli Grupların Silahsızlandırılması
Gazze planının bir diğer kritik unsuru ise Filistinli grupların silahsızlandırılması. Hamas, sorumluluklarını devretmeye hazır olduğunu belirtse de, silahlı gücünü koruma konusundaki tutumunu sürdürüyor. Grup, "Filistin devletinin kurulmasını garanti altına alan ve bu hakkı koruyan her türlü öneriye açık olduğunu" ifade ediyor. Bu durum, müzakerelerin hassasiyetini ve karmaşıklığını gözler önüne seriyor.
Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi ve Yeniden İmar
Plan kapsamında, 15 Filistinli teknokrat üyeden oluşan bir "Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi" kurulacak. Bu komite, İsrail ordusunun çekildiği bölgelerde sivil işleri ve temel hizmetleri yönetecek. BM Güvenlik Konseyi'nin 18 Kasım'da kabul ettiği karar tasarısı da, Gazze'nin Trump liderliğindeki Barış Kurulu denetiminde, bağımsız teknokratlardan oluşan geçici bir Filistin hükümeti tarafından yönetilmesini öngörüyor. İsrail saldırıları sonucu altyapısının büyük ölçüde tahrip olduğu Gazze'de, yaklaşık 70 milyar dolarlık bir yeniden imar süreci hedefleniyor. Bu sürecin finansmanı ve koordinasyonu büyük önem taşıyor.
Uluslararası İstikrar Gücü Oluşturulması
ABD, Gazze'de istikrarı sağlamak amacıyla bir "Uluslararası İstikrar Gücü" oluşturulması için de çalışmalarını sürdürüyor. Washington'ın bu gücü kurmak üzere İtalya, Pakistan, Bangladeş veya Azerbaycan gibi ülkelerle anlaşma sağladığı iddia ediliyor. BM Güvenlik Konseyi kararına göre, bu gücün 2027 sonuna kadar görev yapması planlanıyor. Bu uluslararası varlık, bölgedeki güvenliğin sağlanması ve kalıcı barışın tesisi için kritik bir rol oynayacak.
