İran'da insan hakları savunucusu ve Nobel Barış Ödülü sahibi Nergis Muhammedi, 12 Aralık 2025 tarihinde Meşhed kentinde bir anma töreni sırasında gözaltına alınmasının ardından 7 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırıldı. Muhammedi'nin avukatı Mustafa Nili, müvekkilinin Meşhed Devrim Mahkemesi tarafından "ulusal güvenliğe karşı toplanma ve anlaşma" suçundan 6 yıl, "rejim aleyhine propaganda" suçundan ise 1 yıl 6 ay hapis cezasına mahkum edildiğini bildirdi. Mahkeme ayrıca Muhammedi hakkında 2 yıl iç sürgün ve 2 yıl yurt dışı çıkış yasağı kararı da aldı.
Muhammedi'nin Hukuki Süreci ve Cezaları
Cezaevi Sürecinde Yeni Davalar
Nergis Muhammedi, daha önceki tutukluluk dönemlerinde de çeşitli açıklamaları ve insan hakları faaliyetleri nedeniyle yeni davalarla karşı karşıya kalmıştı. Uluslararası insan hakları kuruluşları, Muhammedi'nin cezaevindeyken hakkında açılan yeni davalarla toplam ceza süresinin uzatıldığını belirtiyor. Bu durum, aktivistin özgürlük mücadelesinin önündeki engelleri gözler önüne seriyor.
Kadın Hakları ve İdam Cezasına Karşı Mücadele
İran'da kadın haklarının geliştirilmesi ve idam cezasının kaldırılması için yürüttüğü öncü çalışmalarla tanınan Muhammedi, daha önce de çeşitli suçlamalarla yargılanmıştı. İlk olarak 2011 yılında "ulusal güvenliğe karşı eylemde bulunmak" ve "rejim aleyhine propaganda" suçlarından 6 yıl hapis cezası almıştı. Farklı zamanlarda açılan davalarda ise "rejim aleyhine propaganda" ve "yetkililere iftira" gibi suçlamalarla toplamda 31 yıl hapis ve 154 kırbaç cezası aldığı kayıtlara geçmişti.
Açlık Grevi ve Sağlık Durumu Endişeleri
Protesto Amaçlı Açlık Grevi
Son olarak 12 Aralık 2025'te Meşhed'de gözaltına alınan Muhammedi, cezaevi koşullarını ve tutukluluğunu protesto etmek amacıyla açlık grevine başladı. Nergis Vakfı tarafından yapılan açıklamada, aktivistin dış dünya ile iletişiminin kesildiği ve avukatıyla görüşmelerinin kısıtlandığı belirtildi. Bu durum, Muhammedi'nin sağlık durumu hakkında ciddi endişelerin artmasına neden oldu.
Kronik Sağlık Sorunları ve Açlık Grevinin Etkileri
Daha önce kalp rahatsızlığı geçirdiği ve çeşitli kronik sağlık sorunları bulunduğu bilinen Nergis Muhammedi'nin açlık grevi başlatması, sağlık durumunun daha da kötüleşebileceği endişesini doğurdu. Aktivistin sağlığı, uluslararası kamuoyunun da yakından takip ettiği bir konu haline geldi.
Nobel Barış Ödülü ve Uluslararası Takdir
2023 Nobel Barış Ödülü Sahibi
Nergis Muhammedi, İran'da kadın hakları ve insan hakları alanındaki cesur çalışmaları ve insan hakları mücadelesi nedeniyle 2023 yılında Nobel Barış Ödülü'ne layık görüldü. Ödül, "İran'da kadınlara yönelik baskıya karşı insan hakları ve özgürlükler" mücadelesi gerekçesiyle takdim edildi.
Ödül Töreninde Çocukları Temsil Etti
Ödülün açıklandığı dönemde Tahran'daki Evin Cezaevi'nde tutuklu bulunan Muhammedi adına, ödülü çocukları Kiana ve Ali Rahmani teslim aldı. Bu durum, Muhammedi'nin mücadelesinin uluslararası alanda ne kadar büyük bir takdir gördüğünü gösterirken, aynı zamanda İran'daki insan hakları ihlallerine de dikkat çekti. Daha fazla bilgi için Nergis Muhammedi'nin Wikipedia sayfasını inceleyebilirsiniz.
