ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray Oval Ofis’te düzenlenen bir imza töreninde gazetecilerin sorularını yanıtladı. İran’ın ABD üzerindeki etkisi ve olası yaptırımlar hakkında konuşan Trump, Tahran yönetiminin askeri ve ekonomik kayıplar yaşadığını belirtti. Başkan, “Donanmalar gitti, hava kuvvetleri gitti, liderleri öldü, ekonomileri çöktü” diyerek İran’ın kapasitesinin büyük ölçüde azaldığını iddia etti.
İran’ın Askeri Kapasitesine Yönelik İddialar
Trump, İran’ın füze, insansız hava aracı ve hava savunma sistemlerinin ciddi darbe aldığını söyledi. Başkan, Hürmüz Boğazı’nın açık tutulduğunu vurgulayarak iki temel sonuç elde ettiklerini belirtti: “Boğaz açık ve açık kalacak, İran ise nükleer silaha sahip olmayacak.”
Deniz Ablukası ve Olası Müdahaleler
ABD’nin bölgedeki askeri üstünlüğüne değinen Trump, “Hürmüz Boğazı üzerinde tam kontrole sahibiz” ifadesiyle, İran’ın anlaşma şartlarını yerine getirmemesi durumunda gerekli adımları atacağını söyledi. Başkan, deniz ablukasının hava saldırılarından daha etkili olduğunu ve gerektiğinde kısa sürede yeniden hayata geçirilebileceğini belirtti.
Diplomatik Gelişmeler ve İsviçre Görüşmeleri
ABD ve İran temsilcileri, İsviçre’nin Buergenstock bölgesinde yürüttükleri yüksek düzeyli müzakerelerde 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varmak için yol haritası üzerinde uzlaşı sağladılar. ABD Hazine Bakanlığı, İran menşeli ham petrol ve petrokimya ürünlerinin 21 Ağustos’a kadar geçici bir lisansla satılmasına izin verdi.
Teknik Çalışma Grupları ve Çatışma Çözümü
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bekai, müzakere heyetinin Tahran’a döndüğünü ve mutabakat zaptının maddelerinin uygulanması için teknik çalışma grupları kurulduğunu duyurdu. Ayrıca, Lübnan’da mutabakatın birinci maddesinin izlenmesi amacıyla bir “çatışma çözümü hücresi” mekanizması oluşturulacağını belirtti.
Uluslararası Tepkiler ve Bölgesel Etkiler
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, görüşmelerin olumlu bir atmosferde tamamlandığını ve 60 gün içinde nihai bir anlaşma hedeflendiğini vurguladı. Katar ve Pakistan ortak açıklamasında, teknik müzakerelerin devamı için bir mekanizma kurulduğunu teyit etti.
Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Lübnan’daki varlığı sürdürme açıklamasına “Ben sorun çözen biriyim, sorunları çok hızlı çözerim” diyerek yanıt verdi ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun diplomasi çabalarını överek, yönetiminin bölgedeki sorunları çözebilecek kapasitede olduğunu ifade etti.
Başkan, “Bize saygı duydukları sürece sorun yaşamayacağız” diyerek, İran’ın ABD’ye saygı göstermemesi halinde durumun değişebileceği uyarısında bulundu.
