İçişleri Bakanlığı, araç plakaları konusunda yaşanan karmaşayı sonlandırmak adına önemli kararlar aldı. Özellikle APP plaka olarak bilinen ve standart dışı görünen plakaların durumu netleşti. Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu (TŞOF) tarafından basılan ve güvenlik standartlarını taşıyan bu tür plakalar artık yasal kabul edilecek. Ancak, tamamen sahte ve yetkisiz kurumlarca basılan plakalar için 140 bin liralık cezanın ertelenmesi söz konusu değil. Bu yeni düzenlemelerle birlikte, sürücülerin plakalarını yönetmeliğe uygun hale getirmeleri için belirli bir süre tanındı.
APP Plakalarda Süre Uzatımı ve Yasal Durum
Uzun süredir gündemde olan APP plakalarda süre uzatımı beklentisi, İçişleri Bakanlığı'nın kararıyla netleşti. Bakanlık, bu konuda herhangi bir süre uzatımı kararı almadı. Ancak, TŞOF tarafından basılan ve standart dışı gibi görünen APP görünümlü plakalar yasal statü kazandı. Bu durum, sürücüler arasında yaşanan panik ve kafa karışıklığını gidermeyi amaçlıyor. Daha önce 1 Nisan 2006 tarihine kadar süre tanınmışken, şimdi TŞOF tarafından basılan tüm plakalar yasal olarak geçerli sayılacak.
Hangi Plakalar Yasal Kabul Edilecek?
Bundan böyle, Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu (TŞOF) tarafından basılan tüm plakalar yasal olarak kabul edilecek. 1 Nisan itibarıyla TŞOF dışında, güvenlik standartlarını taşımayan sahte plaka kullananlara yönelik cezai işlemler kesin olarak uygulanacak. Bu kapsamda, sahte plaka kullananlara 140 bin lira idari para cezası kesilecek. Hatalı basılmış olsa dahi TŞOF tarafından verilen plakalar için herhangi bir cezai işlem uygulanmayacak. Bu plakaların belirlenen süreç içerisinde değiştirilmesi gerekecek.
Şoförler Odasının APP Plakalardaki Sorumluluğu
İçişleri Bakanlığı, plaka basımında tek yetkili kılınan TŞOF'a da yaptırımlar öngörüyor. Şoförler Odası'na, APP plakalarını yasalara uygun hale getirmeleri için 1 Ocak 2027 tarihine kadar süre verildi. Oda, tüm plakaları tek tip basacak geliştirmeleri ve değişimleri tamamlamak zorunda. Aksi takdirde, oda başkanının görevi suiistimalden suç duyurusunda bulunulacak ve oda 180 gün süreyle plaka basma yetkisini kaybedecek. Ayrıca, yönetmeliğe aykırı basılan her plaka için odaya 10 bin lira ceza kesilecek.
Oda Tarafından Basılan Plakalara Ceza Gelirse Ne Yapılmalı?
Emniyet ekipleri tarafından TŞOF'un bastığı plakalar için ceza kesilmesi durumunda, sürücüler öncelikle plakayı basan birime başvurmalı. Plakalardaki karekodlar, hangi odanın plakayı bastığını gösteriyor. Plakayı basan oda, bu plakayı bastığına dair evrakları saklamakla yükümlü ve sürücülere bu evrakları vermek zorunda. Bu belgelerle birlikte Sulh Ceza Mahkemesi'ne para cezasının iptali için dava açılabilecek. Gerekli durumlarda avukat ve dava masrafları da ilgili odadan talep edilebilecek.
Plaka Yönetmeliğine Göre Olması Gereken Özellikler
Araç plakaları, Araçların Satış Devir ve Tescil Hizmetleri'nin Yürütülmesi Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre düzenleniyor. Bu yönetmeliğe göre plakaların taşıması gereken temel özellikler şunlardır:
- Kare kutucuklar içinde ay ve yıldız ile TR güvenlik işaretleri bulunan yansıtıcılı folyo kaplama.
- İl kodu ile harf grubu arasındaki alanda 15x15 mm ebadında kare kod ve 12 haneli seri numarası.
- Sahteciliği önlemek amacıyla yansıtıcı tabakalı güvenlik işaretleri.
- Belirli açılardan ve mesafelerden görülebilen güvenlik işaretleri.
Odanın Bastığı Plakalarda Bulunması Gereken Güvenlik İşaretleri
Yetkili kuruluş olan TŞOF tarafından basılan plakaların üzerinde bulunması gereken güvenlik unsurları şunlardır:
- TŞOF mührü.
- Sol tarafta TR rumuzu.
- Hologram ve güvenlik şeridi.
- Tekrar eden kare kutucuklar içinde ay, yıldız ve TR güvenlik işaretleri.
- 1 Ocak 2024'ten itibaren basılan plakalarda karekod ve 12 haneli seri numarası.
Plakada karekod olmaması, plakanın sahte olduğu anlamına gelmez. Mühür ve güvenlik işaretlerinin varlığı, plakanın geçerli olması için yeterlidir.
Sahte Plakalara Ağır Cezalar ve Yasal Sonuçları
APP plaka adı altında kullanılan tamamen sahte plakalar için ağır cezalar öngörülüyor. Okunması zor hale getirilmiş plakalar için 140 bin lira ceza kesilecek ve araç 30 gün trafikten men edilecek. Bir yıl içinde iki veya daha fazla ihlalde bulunan sürücülere 280 bin lira idari para cezası uygulanacak, ehliyetleri 60 gün geri alınacak ve araçları 60 gün trafikten men edilecek. Bu durum, Türk Ceza Kanunu'nun 204. maddesi uyarınca resmi belgede sahtecilik suçlamasıyla cezalandırılmalarına yol açacak. Bu maddeye göre, sahte belge düzenleyen veya kullanan kişiler iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası alabilirler.