Yunanistan'ın başkenti Atina'da 4 Ocak'ta yaşanan ve ülke hava sahasının saatlerce trafiğe kapatılmasına neden olan büyük sistem arızası, ülkenin hava trafik kontrol altyapısının ne kadar eski ve yetersiz olduğunu acı bir şekilde ortaya koydu. Bu olay, binlerce yolcunun mağdur olmasına ve çok sayıda uçuşun komşu ülkelere yönlendirilmesine yol açtı. AFP haber ajansı, yaşananları "utanç verici" olarak nitelendirdi.
Gizemini Koruyan Arıza Nedeni
Uzmanları bile şaşkına çeviren arızanın kesin nedeni hala belirsizliğini koruyor. Olayın üzerinden bir haftadan fazla zaman geçmesine rağmen, sistemin nasıl devre dışı kaldığı ve nasıl tekrar çalışır hale geldiği konusunda net bir açıklama yapılmadı. Bu hafta içinde konuya ilişkin detaylı bir raporun kamuoyu ile paylaşılması bekleniyor.
"Kör Uçuş" ve İletişim Kopukluğu
Yunan Sivil Havacılık Otoritesi (YPA) tarafından yapılan açıklamaya göre, arıza 4 Ocak sabahı saat 08:59'da Atina hava sahasına hizmet veren birden fazla radyo frekansında sürekli parazit oluşmasıyla başladı. Vericilerin "istem dışı sinyal yayını" yapmaya başladığı belirtildi. Teknisyenler sorunu gidermek için Atina çevresindeki ve daha uzak bölgelerdeki istasyonlara yönlendirilirken, uzmanlar uçakların yaklaşık dört saat boyunca hava trafik kontrolörleriyle iletişim kuramadığını, yani bir nevi "kör uçuş" gerçekleştirdiğini ifade etti. Yetkililer, bu süre zarfında uçuş güvenliğinin tehlikeye girmediğini ve hava sahasının hızla trafikten arındırıldığını savundu. Sistem saat 17:00'de normale dönerken, seferler 45 dakika sonra yeniden başladı. YPA, herhangi bir siber saldırı veya kasıtlı sabotaj bulgusuna rastlanmadığını da ekledi.
Bakanlıktan İtiraf: "On Yıllar Önce Yenilenmeliydi"
Yunanistan Ulaştırma Bakan Yardımcısı Konstantinos Kyranakis, havalimanının iletişim sistemlerinin "on yıllar önce" yenilenmesi gerektiğini kabul etti. Action24 TV'ye konuşan Kyranakis, "Bunların eski sistemler olduğunu biliyoruz. On yıllardır değiştirilmesi gereken altyapı, dokuz ayda yenilenemez." şeklinde konuştu. Hava trafik kontrolörleri ise Atina kule radarının tarihinin 1999'a dayandığını belirtiyor. Uzmanlar, Atina'daki büyük ölçüde analog sistemlerin dayanıklı olmasına rağmen, yaşları nedeniyle bakımının neredeyse imkansız hale geldiğini vurguluyor.
"Kaçınılmaz Bir Fiyasko"
Yıllardır personel ve altyapı yetersizliği nedeniyle YPA ile sorunlar yaşayan hava trafik kontrolörleri, 4 Ocak'taki krizin "kaçınılmaz bir fiyasko" olduğunu savunuyor. Turizme büyük ölçüde bağımlı olan ve ziyaretçi sayılarında rekorlar kıran bir dönemde yaşanan bu arıza, ülkenin imajına da zarar verdi. Kontrolörler, yaz aylarında günde yaklaşık 5 bine yakın uçuşu yöneten birimin bu tür bir krize hazırlıksız yakalanmasının kabul edilemez olduğunu belirtiyor. Geçtiğimiz yıl Atina Uluslararası Havalimanı'ndan yaklaşık 34 milyon yolcu geçmişti.