Galatasaray Spor Kulübü, Türkiye Futbol Federasyonu'nun (TFF) yayın gelirlerinin dağıtımı konusundaki kararlarına karşı hukuki yollara başvurma kararı aldı. Kulüp yöneticisi Eray Yazgan, TFF'nin Trendyol Süper Lig'in isim hakkı ve naklen yayın gelirlerinden elde edilen paranın tamamını kulüplere dağıtmadığını belirterek, bu durumun büyük bir adaletsizlik yarattığını savundu. Yazgan, Avrupa liglerindeki uygulamaları örnek göstererek, Türkiye'deki mevcut sistemin kulüplerin gelirlerini olumsuz etkilediğini vurguladı.
Avrupa Ligleri Yayın Geliri Dağılımı: Farklı Modeller
Eray Yazgan, Avrupa'nın önde gelen futbol liglerindeki yayın gelirlerinin dağıtım modellerini detaylı bir şekilde açıkladı. Bu liglerde geçmiş başarıların ve performansın primlendirildiğini belirtti. Almanya ve İspanya gibi ülkelerde yayın gelirlerinin önemli bir kısmının kulüplere eşit olarak dağıtıldığını ifade etti. İspanya'da bu oranın yüzde 90'a ulaştığını ve federasyon payının bulunmadığını söyledi. Kalan kısmın ise performansa, bilet satışlarına, izlenme oranlarına ve hatta sosyal faaliyetlere göre belirlendiğini ekledi. Fransa ve İtalya'da da benzer şekilde eşit dağıtımın yanı sıra performansa dayalı ve marka bilinirliğini gözeten sistemlerin uygulandığını dile getirdi.
İspanya ve Fransa Modelleri
- İspanya: Naklen yayın gelirinin %90'ı La Liga'ya, %10'u alt lige dağıtılır. Federasyon payı yoktur.
- Fransa: Gelirin %50'si eşit dağıtılır, %30'u performansa, %20'si marka bilinirliğine göre verilir.
İtalya Modeli
İtalya'da ise Türkiye'ye benzer bir sistemin uygulandığını, gelirlerin son 5 yıldaki başarılar ve şampiyonluklara göre paylaştırıldığını belirtti.
"Adaletsizlik Var": Sponsorluk Gelirlerinin Dağılımı
Yazgan, TFF'nin Süper Lig'in isim sponsoru Trendyol'dan elde edilen yaklaşık 1,5 milyar liralık gelirin tamamını kulüplere aktarması gerektiğini savundu. Sponsorluk gelirlerinin sadece yüzde 61'inin kulüplere dağıtıldığını, kalan yüzde 39'un ise TFF'de kaldığını söyledi. Bu durumun, kulüplerin gelirlerini ciddi şekilde etkilediğini ve bir yanlışlık olduğunu vurguladı. Nesine gibi diğer sponsorluk gelirlerinin de benzer şekilde dağıtıldığını ekledi. Bu paranın Türk futbolunun gelişimi için kullanıldığına inanmakla birlikte, dağıtım şeklinin adil olmadığını belirtti.
Uyarı: Sponsorluk gelirlerinin sadece %61'inin kulüplere dağıtılması, kulüplerin finansal kaynaklarını kısıtlıyor.
Yayın Gelirlerinde Avrupa'ya Kıyasla Büyük Fark
Sarı-kırmızılı kulübün yöneticisi, Türkiye'deki naklen yayın gelirlerinin Avrupa liglerine kıyasla oldukça düşük seviyelerde olduğunu belirtti. Türkiye'nin toplam yayın gelirinin 150-155 milyon avro civarında olduğunu, oysa Almanya'nın 1,1 milyar avro, İspanya'nın 1,2 milyar avro ve Fransa'nın ise yaklaşık 580 milyon avro gelir elde ettiğini rakamlarla ortaya koydu. Şampiyonlar Ligi'nde mücadele eden Türk takımlarının, rakiplerinin ulaştığı gelir seviyeleriyle arasındaki farkın büyüklüğüne dikkat çekti. Bayern Münih ile aynı fiyata forma satmalarına ve taraftar desteğine sahip olmalarına rağmen, yayın gelirlerindeki bu büyük farkın rekabeti zorlaştırdığını ifade etti.
Avrupa ve Türkiye Yayın Gelirleri Karşılaştırması
- Almanya: 1,1 Milyar Avro
- İspanya: 1,2 Milyar Avro
- Fransa: 580 Milyon Avro
- Türkiye: 150-155 Milyon Avro
Yazgan, Avrupa'nın en büyük 20 kulübünde yayın gelirlerinin toplam gelirin ortalama %40'ını oluşturduğunu, Türkiye'de ise bu oranın yaklaşık %50'ye yaklaştığını ancak toplam gelirlerin çok daha düşük olduğunu belirtti. Geçen sezon şampiyon olmalarına ve kupalar kazanmalarına rağmen Türkiye'den elde ettikleri yayın gelirinin sadece 12 milyon avro olduğunu, Avrupa'dan gelen gelir olmasa tablonun daha da dramatik olacağını söyledi.
Pozitif: Galatasaray, Şampiyonlar Ligi'nde elde ettiği başarılarla önemli bir ek gelir sağlıyor.
Yeni Yayın İhalesi Fırsatı ve Belçika Modeli
Eray Yazgan, önümüzdeki yıl yapılacak yayın ihalesinin, Süper Lig'in hak ettiği yayın geliri seviyesine ulaşması için önemli bir fırsat olduğunu vurguladı. Kendi değerlerini küçümsediklerini ve "Almanya'nın gayri safi milli hasılası ile Türkiye aynı değil" gibi argümanların geçerli olmadığını savundu. 12-13 milyon nüfuslu Belçika'nın bile yayın gelirlerinin Türkiye seviyesinde veya daha yüksek olmasının, bu işte bir yanlışlık olduğunu gösterdiğini belirtti. TFF'nin de bu durumun farkında olduğunu düşündüğünü ifade etti. Yeni ihalede rakamların kat kat artması temennisinde bulundu.
Dikkat: Belçika gibi daha küçük ekonomiye sahip ülkelerin bile Türkiye'den daha yüksek yayın geliri elde etmesi, mevcut sistemin sorgulanması gerektiğini gösteriyor.
Liverpool ve Benfica Gelirleri
Liverpool'un geçen seneki toplam hasılatının yaklaşık 836 milyon avro olduğunu ve bunun 320 milyon avrosunun sadece yayın gelirlerinden geldiğini belirten Yazgan, bu rakamın neredeyse Türkiye'deki tüm kulüp gelirine yakın olduğunu söyledi. Portekiz'in Benfica kulübünün de yıllık yayın gelirinin yaklaşık 150 milyon avro civarında olduğunu, toplam gelirlerinin ise 280 milyon avro olduğunu ekledi. Bu şartlarda Avrupa kulüpleriyle rekabet etmenin zorluğuna dikkat çekti. Kulüplerin yeni gelir kapıları bulması gerektiğini ancak mevcut gelirlerin de artırılmasının şart olduğunu vurguladı.
Yazgan, TFF'nin en azından Trendyol'dan aldığı sponsorluk gelirinin tamamını kulüplere dağıtması gerektiğini veya kendi haklarını satabilmeleri için kulüplere izin vermesi gerektiğini belirtti. A Milli Takım ve Ziraat Türkiye Kupası gibi markaların gelir üretme potansiyeline daha fazla odaklanılması gerektiğini düşündüğünü ekledi. Sekiz yıl önce yayın ihalesinin 500 milyon avrolara kadar çıktığını hatırlatarak, günümüzde rakamların ne kadar düştüğünü gözler önüne serdi. Dünyada ilk 20 kulübün gelirleri son 10 yılda %22 artarken, Türkiye'de yayın gelirlerinin üçte birinin altına düştüğünü belirterek, bu durumun bir yanlışlık olduğunu bir kez daha vurguladı. Bu konuda futbolun genel yapısı ve ekonomik dinamikleri hakkında daha fazla bilgi edinilebilir.
Uyarı: Yayın gelirlerindeki düşüş, Türk futbolunun Avrupa'daki rekabet gücünü olumsuz etkiliyor.