İran lideri Mücteba Hamaney, ABD'nin imzaladığı metinleri tekrar tekrar çiğnediğini açıkladı. Yazılı mesajında Trump'ın imzasını geçersiz ve değersiz olarak nitelendirdi. İran, direniş cephesiyle ABD'ye unutulmaz dersler verdiğini savundu. Gerilim, saldırıların yedinci gecesinde de sürerken tırmandı.
Diplomatik Tansiyon ve Anlaşma Krizi
Hamaney'in açıklaması, Washington ile Tahran arasındaki güven bunalımını bir kez daha gözler önüne serdi. İran lideri, ABD yönetiminin taahhütlerini hiçe saydığını vurguladı. Bu tutumun kalıcı bir çözüme engel olduğunu belirtti.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ülkesinin ABD ile varılan mutabakat zaptındaki yükümlülükleri askıya aldığını duyurdu. Karar, resmi kanallardan pekiştirildi. Böylece diplomatik süreç fiilen durma noktasına geldi.
Bölgesel Saldırıların Bilançosu
Amerikan Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran'ın gözetleme alanları ile lojistik hatlarını vurduğunu bildirdi. Sirik, Hürremabad ve Cask Adası'nda patlamalar meydana geldi. Saldırılar yeraltı silah depolarını da hedef aldı.
Hürmüzgan eyaleti en ağır darbeyi aldı. Valilik verilerine göre üç sivil yaşamını yitirdi, sekiz kişi yaralandı. Son on günde eyaletteki 12 şehirde 95 nokta vuruldu. Bölge halkı büyük tedirginlik yaşıyor.
İran Sağlık Bakanlığı, 27 Haziran'dan bu yana süren çatışmalarda 50 kişinin öldüğünü, 500'den fazlasının yaralandığını açıkladı. Rakamlar, sıcak çatışmanın boyutunu ortaya koyuyor. Yaralı sayısının artmasından endişe ediliyor.
Karşılıklı Misillemeler
Devrim Muhafızları, Amerikan saldırılarına yanıt olarak Kuveyt, Bahreyn ve Ürdün'deki hedefleri vurdu. Kuveyt'te bir elektrik santrali ile arıtma tesisi ağır hasar gördü. Ürdün, hava sahasına giren dört İHA'yı düşürdüğünü ilan etti.
Reuters, İran'ın yaklaşık üç ay sonra ilk kez Suudi Arabistan topraklarına saldırdığını geçti. Hedefte Amerikan güçlerinin bulunduğu bir üs vardı. Tahran resmi açıklamasında Suudi Arabistan'a yer vermedi.
Hürmüz Boğazı'nda Gerginlik
Stratejik Hürmüz Boğazı'nda tansiyon yükseldi. İran, izinsiz geçiş yapan dört gemiyi vurarak durdurduğunu öne sürdü. İki geminin mayına çarptığı iddia edildi. ABD ordusu bu iddiayı yalanladı.
Boğaz, dünya enerji ticareti için kritik öneme sahip. Gerilimin sürmesi uluslararası piyasaları olumsuz etkiliyor. Deniz trafiği risk altında bulunuyor.
Çatışmanın Seyri ve Aktörler
ABD ile İran arasındaki düşmanlık, vekâlet savaşlarını da beraberinde getirdi. Bölge ülkeleri kendilerini ateş hattında buldu. Diplomatik çabalar şimdilik sonuçsuz kaldı.
Uzmanlar, tarafların doğrudan diyalog yerine askeri yöntemleri seçmesini kaygıyla karşılıyor. Sivillerin zarar görmesi trajedinin boyutunu artırıyor. Kalıcı ateşkes için acil girişim şart görünüyor.