Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), makrofinansal istikrarı artırmak ve parasal aktarım mekanizmasının verimliliğini yükseltmek amacıyla yeni bir düzenleme yürürlüğe koydu. 2023 yılında başlatılan ve %2,5 oranında uygulanan döviz cinsinden mevduat/katılım fonları için Türk lirası cinsinden ilave zorunlu karşılık tesisi uygulaması 17 Temmuz itibarıyla kaldırıldı. Aynı zamanda, uzun vadeli hesapların zorunlu karşılık oranı %26’dan %28’e yükseltilirken, vadesiz ve 1 aya kadar vadeli hesapların oranı %30’dan %32’ye çıkarıldı.
Zorunlu karşılık oranlarındaki artış
TCMB, yeni düzenlemeyle birlikte uzun vadeli mevduat ve katılım fonları için zorunlu karşılık oranını %28’e yükseltti. Bu artış, bankaların uzun vadeli likidite sağlamasını teşvik etmeyi hedefliyor. Kısa vadeli ve vadesiz hesaplarda ise %32 oranı uygulanacak, bu da kısa vadeli fonların likidite yönetimini güçlendirecek.
Uygulama tarihleri ve süreç
Yeni zorunlu karşılık oranları, 17 Temmuz’da resmi olarak yürürlüğe girecek. Bankalar, bu tarihe kadar mevcut mevduat ve katılım fonlarını yeni oranlara göre yeniden yapılandırmak zorunda. Para Politikası ve Bankacılık konularında uzmanlar, bu adımın piyasa istikrarını destekleyeceğini belirtiyor.
Ek ilave zorunlu karşılık uygulamasının kaldırılması
2023’te getirilen ve %2,5 oranında uygulanan ilave zorunlu karşılık tesisi, artık yürürlükten kaldırıldı. Bu karar, bankaların döviz cinsinden mevduat ve katılım fonlarına yönelik ek yükümlülüklerini hafifleterek, sermaye piyasasındaki likidite akışını kolaylaştırmayı amaçlıyor.
Beklenen etkiler
Uzmanlar, zorunlu karşılık oranlarındaki artışın kısa vadeli likidite baskısını artırabileceğini ancak uzun vadeli fonların daha istikrarlı bir yapı kazanacağını vurguluyor. Ayrıca, ilave zorunlu karşılık uygulamasının kaldırılması, bankaların döviz mevduatlarını daha esnek yönetmelerine olanak tanıyacak.
Sonuç ve değerlendirme
TCMB’nin yeni düzenlemesi, parasal aktarım mekanizmasının etkinliğini artırarak finansal istikrarı güçlendirmeyi hedefliyor. Zorunlu karşılık oranlarındaki artış ve ilave zorunlu karşılık uygulamasının kaldırılması, bankacılık sektöründe likidite yönetimini yeniden şekillendirecek. Piyasa katılımcıları, bu adımları yakından izleyerek stratejilerini güncelleyecek.