Kim? Zonguldak Belediyesi ve arkeologlar; Ne? eski bir apartmanın yıkımı sırasında 1940’lı yıllara ait bir yeraltı geçidi bulundu; Nasıl? yıkım sırasında duvarların kırılmasıyla ortaya çıkan tünel incelendi; Nerede? Zonguldak Merkez, Çarşı Mahallesi; Ne zaman? bina yıkımının tamamlandığı gün; Neden? geçidin tarihsel önemi ve korunması için araştırma başlatıldı.
Yıkım Sırasında Beklenmedik Keşif
Bina yıkımına başlayan ekip, duvarların çökmesiyle birlikte toprakta bir boşluk fark etti. İlk incelemede, duvar kalınlığının normalden fazla olduğu ve içinde ahşap desteklerin bulunduğu tespit edildi. Uzmanlar, bu yapının sıradan bir bodrumdan çok daha eski bir yapıya ait olabileceğini düşündü.
Geçidin Fiziksel Özellikleri
İnceleme sonucunda, yaklaşık 3 metre genişliğinde ve 1,5 metre yüksekliğinde bir tünel ortaya çıktı. Tünelin duvarları, 30 cm kalınlığında taş ve beton karışımından oluşuyordu. Tünelin içinde, 1940’lı yıllara ait metal kapı menteşeleri ve eski tip bir kilit bulundu.
Tarihsel Bağlam ve Araştırma Süreci
Arkeologlar, Zonguldak’ın II. Dünya Savaşı döneminde stratejik bir liman ve demir-çelik üretim merkezi olduğunu hatırlatarak, bu tür gizli geçitlerin savaş sırasında savunma amaçlı yapıldığını belirtti. Şu ana kadar, bölgedeki benzer yapılar sadece belgelerle sınırlıydı; bu keşif, o döneme ait fiziksel kanıt sunuyor.
Uzman Görüşleri
Üniversite arkeoloji bölümü başkanı Prof. Dr. Ahmet Yıldız, “Bu geçit, muhtemelen savaş sırasında sivil halkı korumak ya da malzeme taşımak için inşa edilmiş olabilir” dedi. Ayrıca, tünelin duvarlarındaki bazı işaretlerin, dönemin askeri haritalarına benzer bir şifreleme içerdiği öne sürüldü.
Koruma ve Gelecek Planları
Belediye, tünelin acil durum planlaması ve turistik değer taşıması açısından korunması gerektiğini belirtti. Şu an için geçit, geçici bir çit ile kapatıldı ve detaylı arkeolojik kazı çalışmaları önümüzdeki ay başlatılacak.
Bu keşif, Zonguldak’ın tarihine yeni bir bakış açısı kazandırırken, bölgenin II. Dünya Savaşı mirasını da gözler önüne seriyor.
İlgili konular: Zonguldak, Tarih, İkinci Dünya Savaşı, Archeoloji