Görüşmenin Arka Planı
AB-Çin AB-Çin ticari ilişkilerinin durumu
AB Ticaret Komiseri Maros Sefcovic ve Çin Ticaret Bakanı Wang Wentao, tüm gün süren görüşmelerin ardından ortak bir basın toplantısı düzenledi. Sefcovic, “Mevcut durum geçerli bir seçenek değil” diyerek mevcut dengesizliği açıkça ifade etti. Taraflar, şeffaflığı artırmak ve sürtüşmeleri önlemek için diyaloğu sürdürme kararı aldı.
Komisyonun verilerine göre, Çin’in AB’ye olan ihracatı artarken, Avrupa şirketlerinin Çin pazarındaki payı azalıyor. Sefcovic, “Bu eğilim sürdürülebilir değil” diyerek uyarıda bulundu. Görüşmelerde veri paylaşımı ve ticari akışların izlenmesi konuları ele alındı.
Ana Anlaşmalar ve Taahhütler
İhracat kontrolleri ve teknik temaslar
Yetkililer, veri paylaşımı konusunda mutabık kaldı ve ticari gerilimi azaltmak için teknik düzeyde düzenli temasları sürdürme kararı aldı. Görüşmelerde, nadir toprak elementleri ve kalıcı mıknatıslar üzerindeki ihracat kontrolleri de ele alındı. Pekin’in sıkı ihracat kısıtlamaları, Avrupa’nın bu alandaki kırılganlığını ortaya koyuyor.
Wang, Sefcovic’e mevcut ihracat kontrollerinin AB tedarik zincirlerini aksatmayacağı konusunda güvence verdi. İki taraf, ekim ayında Çin’de yeniden bir araya gelmeyi planlıyor. Sefcovic, “Her şey çözülmeyecek ancak ekime kadar ekiplerimizin somut sonuçlar elde etmek için yeterli zamanı olduğunu düşünüyoruz” dedi.
ticaret dengesi ve endişeler
AB’nin Çin ile olan açığı
2025’te AB’nin Çin ile mal ticaretindeki açığı yaklaşık 360 milyar euroya ulaştı. Bu rakam, Avrupa’nın Çin’den ihraç ettiğinden çok daha fazlasını ithal ettiğini gösteriyor. Dengesizlik, AB’nin daha korumacı önlemler almasına neden oluyor.
AB, Çinli şirketlerin büyük devlet sübvansiyonları sayesinde haksız avantaj elde ettiğini savunuyor. 2005-2024 döneminde Çinli şirketler, OECD ülkelerindeki işletmelere kıyasla yaklaşık 3 ila 8 kat daha fazla kamu desteği aldı. Komisyon, haksız düşük fiyatla satış ya da devlet desteği tespit edilmesi halinde ek gümrük vergileri getirebiliyor.
Gelecek Adımlar ve Stratejik Planlar
Kritik sektörlerde tedarikçi çeşitlendirmesi
Avrupa Komisyonu, çipler ve nadir toprak elementleri gibi kritik sektörlerde şirketleri tedarikçilerini çeşitlendirmeye zorlayacak bir mekanizma üzerinde çalışıyor. Bu adım, AB’nin stratejik bağımlılıklarını azaltmayı amaçlıyor.
AB, ani ithalat artışlarında kota gibi korunma önlemleri de devreye alabiliyor. Brüksel, Çin’den gelen düşük maliyetli ürünlerin Avrupa’daki üreticileri tehdit ettiğini ve bazı sanayi kollarının tamamen kaybedilebileceğini düşünüyor. Yeni önlemler, Çin’i sert bir misillemeye zorlamadan daha korumacı bir çizgiye geçmeyi hedefliyor.
Denge ve Riskler
Ticaret savaşı ihtimali
AB, Çin ile açık bir ticaret savaşından kaçınmak istiyor. Ancak Pekin, haksız gördüğü adımlara karşılık vereceğini açıkça belirtiyor. Bu risk, AB başkentlerinde temkinli bir yaklaşımı beraberinde getiriyor. Daha önce Avrupa konyağına vergi uygulamış, domuz eti ve süt ürünleri için anti-damping soruşturmaları başlatmıştı.
Almanya, Çin ekonomisine yüksek bağımlılığı nedeniyle uzun süre daha ihtiyatlı bir tutum alırken, İspanya da Pekin yatırımlarını çekmek istediği için daha pragmatik bir yaklaşımı savunuyor. Bu ulusal farklılıklar, AB’nin ortak bir pozisyon benimsemesini zorlaştırıyor.
