Kim? Yunanistan. Ne? Ege ve Doğu Akdeniz'deki savunma stratejilerini genişletiyor. Nerede? Özellikle Ege Denizi'ndeki silahsızlandırılmış adalarda. Ne zaman? ABD-İsrail-İran arasındaki gerilimin arttığı bu dönemde. Neden? Bölgesel güvenlik endişeleri ve Türkiye'ye yönelik savunma önlemleri kapsamında. Nasıl? Yeni savunma işbirlikleri ve askeri yığınağın odağını genişleterek.
Yunanistan'ın Stratejik Adımları
Ortadoğu'daki ABD-İsrail-İran gerilimi, sadece bölgeyi değil, aynı zamanda Ege ve Doğu Akdeniz'in jeopolitik dengelerini de yeniden şekillendirme potansiyeli taşıyor. Bu durum, özellikle Yunanistan'ın son dönemdeki savunma politikalarında belirgin bir hareketliliğe yol açtı. Yunanistan, İsrail ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile geliştirdiği savunma işbirliklerini derinleştirerek, askeri yığınağının kapsamını genişletiyor. Bu genişleme, daha önce barış anlaşmalarıyla silahsızlandırılmış olan Ege adalarına odaklanmış durumda.
Adalara Füze Yerleştirme Girişimi
Yunanistan'ın en dikkat çekici adımlarından biri, Kerpe ve Limni adalarına Patriot hava savunma sistemi yerleştirme çabaları. Bu hamle, bölgedeki askeri dengeyi değiştirebilecek nitelikte. Hasan Kalyoncu Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Aslan, bu durumu şu sözlerle değerlendiriyor: "Şu an itibariyle Aşil Kalkanı ile birlikte ağ tabanlı birbiriyle bağlantılı sistem planlamak istiyorlar. Bunu Türkiye'ye karşı hazırlıyorlar." Aslan, Yunanistan'ın savunma stratejisinin temelinde "uzak tehdit doğudan gelir" anlayışının yattığını ve İsrail ile işbirliği yaparak Türkiye'ye yönelik önlemler aldığını vurguluyor.
5 Milyar Euroluk Savunma Paketi
ABD-İsrail-İran krizi sürerken, Yunanistan'ın Ege'de Türkiye'ye karşı tasarlanan İsrail yapımı "Aşil Kalkanı" hava savunma sistemini devreye sokma hazırlığı dikkat çekiyor. Bu kapsamda, 5 milyar euroluk devasa bir savunma paketi Yunan Meclisi'nin onayına sunuldu. Bu bütçenin 3 milyar euroluk kısmı, doğrudan İsrail'den temin edilecek sistemlere ayrılmış durumda. Yunanistan, aynı zamanda envanterindeki Rus yapımı savunma sistemlerini Ukrayna'ya hibe etmeye başlarken, karşılığında Almanya ve Amerika'dan yeni hibeler alıyor. Bu gelişmelerin ardından Semadirek Adası'na Patriot hava savunma sistemleri yerleştirme kararı da alındı. Semadirek Adası, Türkiye'nin Çanakkale'ye 6 mil, Gökçeada'ya ise sadece 3 mil mesafede bulunmasıyla stratejik bir öneme sahip.
Uluslararası Hukuk ve Tepkiler
Doç. Dr. Aslan, Yunanistan'ın Ege Denizi'ni sahiplenme dürtüsüyle hareket ettiğini ve Lozan Anlaşması ile Balkan Savaşları sonuç anlaşmalarında silahsızlandırılmış adalarda füze sistemi konuşlandırmak istediğini belirtiyor. Aslan'a göre, bu durum sadece hava savunma ile sınırlı kalmayıp, zırhlı araçlarla mekanize birlik oluşturma çabalarını da içeriyor. İsrail'den alınan sistemlerin Türkiye'ye yönelik olduğunu ve yerleştirildiklerinde istikametlerinin önemli olduğunu vurgulayan Aslan, bu savunma anlayışının karşı tarafı tahrik edebileceği uyarısında bulunuyor. Uluslararası hukuk açısından ise durum farklı bir boyut kazanıyor. ASBÜ Milletlerarası Hukuk Ana Bilim Dalı Öğr. Üy. Doç. Dr. Emete Gözügüzelli, Yunanistan'ın adaları silahlandırmasının öncelikle Lozan Anlaşması'na aykırı olduğunu ifade ediyor. Gözügüzelli, "Anlaşmanın 13-14 maddesi bu durumda nasıl silahsızlandırılacağı çok nettir. Fakat, 1947 Paris Barış Anlaşması'na Türkiye taraf olmamasına rağmen hukuken oluşturulan metin şartlı bir devri öngören, bu şartlı devirde koşullu egemenliğin statüsünde adalar Yunanistan'a verildi" şeklinde açıklıyor.
Türkiye'nin Tutumu ve Diplomatik Girişimler
Türkiye, bölgedeki gelişmeleri yakından takip ediyor. Ankara, bir oldu bittiye izin vermeyeceğini defalarca dile getirdi. Lozan ve Paris Antlaşmalarının ihlal edildiği gerekçesiyle Birleşmiş Milletler (BM) ve NATO nezdinde diplomatik girişimlerde bulunuldu. Milli Savunma Bakanlığı da yaptığı resmi açıklama ile Yunanistan'ın adaları silahlandırmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek tavrını net bir şekilde ortaya koydu. Bu gelişmeler, Ege ve Doğu Akdeniz'deki tansiyonun daha da yükselmesine neden olabilir. Bölgesel istikrarın korunması açısından uluslararası hukukun ve mevcut anlaşmaların titizlikle uygulanması büyük önem taşıyor. Ege Denizi'nin barış ve istikrar içinde kalması, tüm bölge ülkelerinin ortak sorumluluğudur.
