Fransa, 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya platformlarına erişimini engelleyen yasayı resmi olarak kabul etti. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından desteklenen tasarı, dün akşam Ulusal Meclis'te 279 karşı 81 oyla onaylandı. Bu kararla Fransa, Avrupa Birliği üyesi ülkeler içinde çocukları dijital ortamda korumak amacıyla sosyal medya kullanımına yaş sınırı getiren ilk ülke konumuna yükseldi. Yeni düzenleme 1 Eylül 2025 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek.
Meclis Süreci ve Oy Sonuçları
Yasama süreci aylarca sürdü. Ocak ayında Ulusal Meclis, nisan ayında ise Senato tasarının farklı versiyonlarını onaylamıştı. İki meclis uzlaşı komisyonu çalışmaları sonucunda ortak bir metin üzerinde mutabık kaldı. Dün gerçekleştirilen nihai oturumda milletvekilleri, düzenlemenin çocukları siber zorbalık, bağımlılık ve uygun olmayan içeriklerden korumak için bir gereklilik olduğunu vurguladı. Macron, oy sonucunu takip eden açıklamasında "söz verdiğimiz gibi yaptık" ifadelerini kullandı.
Yeni Düzenlemenin Getirdikleri
Kabul edilen yasa kapsamında sosyal medya platformlarına yaş doğrulama sistemi kurma zorunluluğu getiriliyor. Platformlar, kullanıcıların yaşını doğrulamak için teknik altyapıyı 1 Eylül'e kadar tamamlamak zorunda. 15 yaşından küçük kullanıcıların yeni hesap açması tamamen engellenecek. Daha önce açılmış olan hesaplar ise platformlar tarafından 4 ay içinde kapatılmak üzere. Uygulamaya uyulmaması durumunda platformlara ağır idari para cezaları kesilebilecek.
Platformların Sorumlulukları
Sosyal medya şirketleri, yaş doğrulama yöntemlerini belirlemekta serbest olsa da yöntemlerin güvenilir ve gizliliğe saygılı olması şart. Fransa Veri Koruma Kurumu (CNIL), bu süreci denetleyecek yetkili kurum olarak atandı. Uzmanlar, kimlik doğrulama için dijital kimlik kartı, banka doğrulaması veya ebeveyn onayı yöntemlerinin öne çıkacağını öngörüyor. Platformlar bu altyapıyı kurmak için yoğun teknik çalışmalara başladı.
Dünya Genelindeki Benzer Uygulamalar
Fransa'nın bu adımı, küresel bir eğilimin parçası. Son dönemde Avustralya, Çin, Brezilya, Endonezya ve Malezya gibi ülkeler de çocukların sosyal medya kullanımına yaş sınırı getirdi. Avrupa Birliği seviyesinde de bu yönde ortak bir çerçeve çizilmesi üzerine görüşmeler sürüyor. Uzmanlar, Fransa'nın bu kararı diğer AB ülkelerinin de referans alacağını ve benzer yasalar çıkacağını kaydediyor.
Uzman Görüşleri ve Eleştiriler
Çocuk psikologları ve eğitimciler yasayı olumlu karşılarken, bazı sivil toplum kuruluşları ve dijital haklar savunucuları gizlilik risklerine dikkat çekiyor. Yaş doğrulama için toplanacak verilerin kötüye kullanılması, anonimliğin kısıtlanması ve teknik uygulama zorlukları tartışılıyor. Ebeveyn dernekleri ise denetim mekanizmasının güçlendirilmesini talep ediyor.
Uygulama Süreci ve Sonraki Adımlar
Yasa resmi gazetede yayımlandıktan sonra 1 Eylül 2025'te yürürlüğe girecek. Platformlara verilen 4 aylık geçiş süresi Ocak 2026'da sona erecek. Bu dönemde CNIL, platformların hazırlıklarını denetleyecek ve rehber niteliğinde kılavuzlar yayımlayacak. Fransa hükümeti, yasayı değerlendirmek üzere bir yıl sonra kapsamlı bir etki analizi raporu hazırlatacağını açıkladı.
"Çocuklarımızı dijital dünyanın tehlikelerinden korumak, bir devletin en temel sorumluluklarından biridir. Bu yasa bir sansür değil, bir koruma kalkanıdır."
Fransa Emmanuel Macron Sosyal Medya Avrupa Birliği Çocuk Güvenliği
