İsrail ordusu, ABD ve İran arasında Pakistan aracılığıyla sağlanan ve Lübnan'ı da kapsayan 14 maddelik ateşkes mutabakatına sowie ABD arabuluculuğunda imzanan çerçeve anlaşmasına rağmen, dün akşam Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye ilçesine yoğun hava saldırıları düzenledi. Saldırılarda insansız hava araçları (İHA) kullanılarak sivil yerleşim alanları hedef alındı.
Nebatiye ve Çevresindeki Saldırı Detayları
Lübnan resmi ajansı NNA'ya göre, İsrail savaş uçakları ve İHA'ları akşam saatlerinde Yukarı Nebatiye beldesini hedef aldı. Öğleden sonraki saatlerde Menzele Mahallesi ve belde meydanı üzerine ardışık 4 ayrı hava saldırısı gerçekleştirildi. Bölgeden yükselen duman sütunları, saldırıların şiddetini kanıtladı.
Öte yandan İsrail güçleri, Bint Cübeyl ilçesine bağlı Beraşit beldesine 3 ses bombası atarak psikolojik baskı kurdu. Sur ilçesine bağlı Buyut es-Seyyad beldesi yönüne ise makineli tüfeklerle tarama atışı yapıldığı bildirildi. Bu eylemler, diplomatik kanallardan gelen "ateşkes" mesajlarının yerdeki realiteyle ne kadar çeliştiğini bir kez daha ortaya koydu.
Diplomatik Sürecin Ardındaki Gerilim: ABD-İran Mutabakatı
Geçtiğimiz 14 Haziran'da duyurulan ABD-İran mutabakatı, Pakistan'ın aracılık ettiği müzakere sürecinin ürünüydü. 14 maddelik anlaşma, savaşın durdurulması ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngörüyordu. Kritik nokta, bu mutabakatın kapsamına Lübnan'ın da dahil edildiği idi.
Ancak İsrail'in bugünkü operasyonları, Tiran ve Washington arasında sağlanan bu kırılgan dengeyi hiçe saydı. Analistler, İsrail'in "güvenlik ihtiyaçları" gerekçesiyle diplomatik zemini askeri eylemlerle ezmeye çalıştığını, bu durumun bölgedeki gerilimi yeniden tırmanışa iterken ateşkesin ömrünü kısaltabileceğini öne sürüyor.
Çerçeve Anlaşması ve İsrail'in "Hareket Özgürlüğü" İddiası
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio arabuluculuğunda imzalanan İsrail-Lübnan çerçeve anlaşması, İsrail ordusunun Lübnan güneyindeki iki stratejik noktadan kademeli çekilmesini ve bu alanlara Lübnan Silahlı Kuvvetleri'nin (LAF) yerleştirilmesini öngörüyor. Rubio bu anlaşmayı "uzun ve zorlu bir sürecin ilk adımı" olarak nitelendirmiş, olası bir barış anlaşması için yol haritası olduğunu belirtmişti.
Ancak İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, yazılı açıklamasında anlaşmayı İsrail için "tarihi bir siyaset ve güvenlik başarısı" olarak lanse etti. Katz, Beaufort (Şakif) Tepesi dahil Lübnan güneyindeki işgalin sürdüğünü kaydederken, İsrail ordusunun "tehditlere karşı hareket özgürlüğünü koruduğunu" vurguladı. Bu ifade, anlaşma metninin aksine askerî operasyonlara devam etme niyetinin resmi bir onayı olarak yorumlandı.
Hizbullah Şartı ve İran Uyarısı
Katz, Lübnan'dan tam çekilmenin Hizbullah'ın Lübnan genelinde tamamen silahsızlandırılmasıyla bağlandığını tekrarladı. İran'ın tehdit ve baskılarla İsrail'in Lübnan'dan çekilmesini sağlamaya çalıştığını, ancak bu çabaların başarısız olduğunu iddia eden Savunma Bakanı, İran'ı anlaşmanın uygulanmasını engelleme ve İsrail'e karşı saldırı düzenleme durumunda "büyük bir güçle hareket edecekleri" konusunda uyardı.
İsrail, kağıt üzerindeki barış metinlerini, toprağın gerçekliğiyle bağdaştırmakta zorlanıyor. Bu çelişki, bölgedeki sivil nüfus için en büyük risk faktörü büyümeye devam ediyor.
Uluslararası toplumun gözleri şimdi, ABD'in bu saldırılara vereceği tepki ve Lübnan Hükümeti'nin denetiminin ötesinde hareket eden aktörleri durdurma kapasitesine odaklanıyor. Ateşkesin hayati kalması için diplomatik baskının askeri realiteyle buluştuğu bu kritik noktada, önümüzdeki 48 saat belirleyici olacak.
