ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik politikaları, New York Times gazetesinde yer alan bir makalede mercek altına alındı. Makaleye göre, Trump, İran'daki olayların kontrolünü kaybetmiş durumda. Uluslararası Kriz Grubu'nun İran Direktörü Ali Vaiz tarafından kaleme alınan analizde, Trump'ın taktiksel başarılarına rağmen stratejik bir yenilgi yaşadığına dikkat çekiliyor.
Trump'ın Konuşması ve Gerçekler
Ali Vaiz, Trump'ın ulusa sesleniş konuşmasında İran'a karşı her çatışmayı kazandığını belirtmesinin doğru olduğunu kabul ediyor. Ancak Vaiz, Trump'ın başkomutan olarak olayların gidişatını kontrol edemediğini vurguluyor. Bu durum, Trump'ın ABD'nin İran'daki etkisini yönetme becerisi hakkında soru işaretleri yaratıyor.
"Acı Teslimiyete Dönüşmedi"
Vaiz, İran ile yaşanan çatışmanın temel sorusunun İran'ın zarar görüp görmeyeceği olmadığını belirtiyor. Asıl meselenin, yaşanan acının İran'ı teslimiyete zorlayıp zorlamayacağı olduğunu ifade ediyor. Şu ana kadar bu amacın gerçekleşmediğini belirten Vaiz, İran'ın rejim değişikliği hedefinin de Hamaney'in yerine başka bir ismin geçmesiyle çürütüldüğünü ekliyor. İran'ın İsrail ve Körfez ülkelerine yönelik saldırılarını sürdürdüğüne ve Hürmüz Boğazı'ndaki trafiği kontrol altına aldığına da dikkat çekiliyor.
Çatışmanın Maliyeti ve Stratejik Üstünlük
İran'ın konvansiyonel bir askeri çatışmada üstünlük sağlayamasa da, çatışmayı uzatarak maliyeti artırabileceği ve küresel ekonomiyi sekteye uğratabileceği yorumu yapılıyor. Bu durum, zayıflamış bir ordunun bile rakiplerini rehin tutabileceğini gösteriyor. Vaiz'e göre, savaş, İran liderlerinin kendilerini kuşatma altındaki bir ulusun işkencecileri değil, koruyucuları olarak yeniden konumlandırmalarına olanak sağladı.
Trump'ın Önündeki Üç Kritik Seçenek
Uluslararası Kriz Grubu'nun İran Direktörü Ali Vaiz, Trump'ın önünde üç temel seçenek olduğunu öne sürüyor. Bu seçenekler, ABD'nin gelecekteki İran politikasını şekillendirecek nitelikte.
Seçenek 1: Tırmandırma ve Askeri Müdahale
İlk seçenek, olayların daha da tırmandırılması ve Amerikan özel kuvvetlerinin İran'ın belirli noktalarını ele geçirmek için bir indirme harekatı yapması. Bu senaryo, savaşı tamamen değiştirebilir. İran'ın Hürmüz Boğazı'na mayın döşeyebileceği, Amerikan askerlerini doğrudan hedef alabileceği ve Körfez ülkelerinin altyapılarına daha yoğun saldırılar düzenleyebileceği belirtiliyor. Bu durumun bölge ülkelerini daha büyük bir çatışmaya sürükleyebileceği uyarısı yapılıyor.
Seçenek 2: Uzun Vadeli Zayıflatma ve Bekleme
İkinci seçenek, Trump'ın İran'ın kabiliyetlerini daha uzun vadede zayıflatarak savaşı ertelemesi. Vaiz'e göre, Trump'ın yakın dönem planı bu yönde olabilir. Ancak bu senaryo, akan kanı durdurmuş olsa da, Körfez ülkeleri ve dünya için felaket anlamına gelebilir. Bu ülkeler, küresel ekonomiyi istediği zaman alt üst edebileceğini kanıtlamış, yaralı ve saldırgan bir İran ile başa çıkmak zorunda kalacaklar. Bu durum, bölgedeki ekonomi üzerinde ciddi etkiler yaratabilir.
Seçenek 3: Diplomatik Çözüm ve Anlaşma
Son seçenek ise bir anlaşma. Ancak ABD ve İran'ın anlaşma şartları konusundaki derin görüş ayrılıkları nedeniyle bu seçenek şu anda pek umut verici görünmüyor. Vaiz, bu sorunu çözmek için iki tarafın da sadece silahları susturmakla kalmayıp, altta yatan farklılıkları ele alan diplomatik bir çaba göstermesi gerektiğini vurguluyor. Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin sağlanması, İran'ın uranyum stoğu konusuna çözüm bulunması ve İran halkına yardım sözünün yerine getirilmesi gibi konuların ancak müzakerelerle çözülebileceği belirtiliyor. Vaiz'e göre en iyi seçenek budur.
