İstanbul’un en çok ziyaret edilen tarihi yapılarından Yerebatan Sarnıcı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ve Vakıflar Genel Müdürlüğü arasındaki mülkiyet anlaşmazlığı nedeniyle yürütmeyi durdurma kararına maruz kaldı. Mahkeme, devir işleminin hukuka aykırı olmadığı gerekçesiyle İBB’nin itirazını reddetti ve 2 Haziran 2026 saat 10.00’da sarnıcın tahliyesi için resmi bildirim gönderdi.
Mahkeme Süreci ve Karar Detayları
İlk Dava ve İlk Durdurma Kararı
7 Nisan 2026’da İstanbul Büyükşehir Belediyesi, sarnıcı Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Vakıflar Genel Müdürlüğü adına tescil ettirdi. İBB, bu adımı yargıya taşıdı ve 8 Mayıs 2026’da İstanbul 8. İdare Mahkemesi, yürütmeyi durdurma kararı verdi.
İtiraz ve İkinci Durdurma Kararı
İBB, devir kararına itiraz ederek süreci mahkemeye taşıdı. Vakıflar Genel Müdürlüğü, 5737 sayılı Vakıflar Kanununun 30. maddesine dayanarak sarnıcın “vakıf kökenli eser” olduğunu savundu. Mahkeme, işlemin açıkça hukuka aykırı olmadığını ve telafisi güç zararların oluşmayacağını belirterek İBB’nin durdurma talebini oy birliğiyle reddetti. Karara karşı itiraz hakkı saklı bırakıldı.
Devir İşleminin Yeniden Değerlendirilmesi
Resmi Tahliye Bildirimi
Mahkeme kararının ardından 2 Haziran 2026’da saat 10.00’da sarnıcın tahliyesi için resmi bir yazı gönderildi. Bildirimde İBB, sarnıcı “işgalci” olarak nitelendirerek, boşaltılmaması halinde tahliyenin re’sen yapılacağını duyurdu.
Giriş Ücreti ve Turist Akışı
Devir sürecinin ardından, İBB 18 Nisan 2026’da Türk vatandaşları için giriş ücretini 1 TL’ye düşürmüştü. Ancak devirin askıya alınması, bu uygulamanın devam edip etmeyeceği konusunda belirsizlik yarattı.
Tarihi ve Kültürel Önemi
Bizans İmparatoru I. Justinianus döneminde (6. yüzyıl) inşa edilen Sultanahmet semtindeki bu yeraltı su sarnıcı, 9.800 m²’lik bir alanı kaplar ve 336 mermer sütunla desteklenir. Sütunların bir kısmı farklı dönemlerden getirilen malzemelerden oluşur. Medusa başlı sütun, ziyaretçilerin en çok ilgisini çeken unsurlardan biridir.
Sonuç
Yerebatan Sarnıcı’nın Vakıflar Genel Müdürlüğüne devri, hukuki süreçlerin ve kültürel mirasın korunması açısından kritik bir dönemeçte. Mahkemenin durdurma kararını reddetmesi, devir işleminin yeniden gözden geçirilmesini zorunlu kılıyor. Bu durum, hem yerel yönetimlerin hem de kültür varlıklarını koruyan kurumların yetki sınırlarını tartışmaya açıyor.
